سکنجبین. [ س ِ ک َ ج َ ] ( معرب، اِ ) معرب سکنگبین و این مرکب است از سِک به معنی سرکه و از اَنگُبین به معنی شهد است و این ترکیب زمانه سابق است و فی زماننا بجای شهد قند یا شکر سفید داخل میکنند. ( غیاث ) ( آنندراج ): دفع مضرت [ شراب مویزی ] سکنجبین و آب و کاسنی و تخم خیار. ( نوروزنامه ). و نقل [ شراب افتاده پرورده ] ریباس و انار کنند و ازپس او سکنجبین خورند تا زیان ندارد. ( نوروزنامه ).
= سرکنگبین
شربتی که از سرکه و انگبین با شکر و قند سازند.
معرب سکنگبین و این مرکب است از س بمعنی سرکه و انگبین.
سِکَنْجبین
(معرّب سکنگبین و مرکب از دو واژۀ «سِک» مخفف سرکه و «انگبین» به معنی شهد) هم اکنون برای تهیۀ این شربت به جای شهد، از قند یا شکر استفاده می کنند. این ماده را پس از نوشیدن برخی شراب ها، برای دفع مضرات آن ها، می خوردند. در هنگام تهیۀ این شربت، چند شاخۀ نعناع را در ظرف حاوی سرکه و انگبین جوشان می گذارند تا طعم نعنا به خود بگیرد. به همین دلیل این شربت را، که طبع گرم دارد، معمولاً به همراه کاهو، که طبعش سرد است، میل می کنند.
💡 دفع مضرتش، شراب انار و سکنجبین و داروهایی که سودا را براند بکار دارد تازیان ندارد، و درین باب این مقدار کفایت باشد، اکنون پیدا کنیم که انگور ازکجا پدید آمد و می چگونه ساخته اند،
💡 با روی ترش تبسّمی هم جا داشت بیمار ترا سکنجبین میبایست
💡 بنیآدم در نمایش خدای کشتار بازی خوبی را ارائه میدهد. صحنه منحصر به فرد و به نوعی نقطه عطف نمایش، از حالت تهوع «آنت» با بازی وی آغاز میشود و او بارها مقابل چشم تماشاگران بالا میآورد. آنت فردی متظاهر و به ظاهر متمدن است که با خوردن سکنجبین چون دیگران خوی واقعی خود را بروز دهد.
💡 سرکه طبیعی یک واحد، عسل یا شکر ۲ واحد، آب ۴ واحد، یا آنقدر که لازم باشد با توجه به غلظت مورد نظر را مخلوط کرده و میجوشانند تا قوام یک چهارم یا یک پنجم برسد. در تهیه سکنجبین از عرق نعنا یا خود نعنا را نیز استفاده میکنند تا از عطر و خواص آن بهرهمند شد.
💡 دلال به عنوان چاشنی و به جای نمک همراه میوهجاتی مانند آلوچه، خیار، پرتقال و سیب استفاده میشود. همچنین به همراه ماست و خیار، کاهو و سکنجبین یا دوغ خورده میشود. در گیلان گوجهسبز را در نمکیار له کرده و با دلال مخلوط میکنند که به آن آلوچهفشکن گفته میشود. علاوه بر این دلال به عنوان چاشنی در غذاهای مختلفی کاربرد دارد.
