ترکیب «سرای سرور» در زبان و ادبیات فارسی کنایهای چندلایه دارد و بسته به بافت سخن معانی گوناگونی مییابد. در معنایی والا، سرای سرور کنایه از بهشت است، جایی که سرشار از شادی، آرامش و نعمت جاودان دانسته میشود. گاه این ترکیب بهصورت نمادین برای دنیا بهکار میرود، زیرا جهان نیز محل آمدوشد شادیها و لذتهای گذراست. در متون عرفانی و شعری، سرای سرور میتواند اشارهای غیرمستقیم به شرابخانه و خرابات میخانه داشته باشد. در این معنا، سرور نه شادی ظاهری، بلکه بیخودی و رهایی از قید عقل حسابگر است. شاعر با این کنایه فضایی آمیخته به طرب و آزادی روح را تصویر میکند. بنابراین سرای سرور مفهومی سیال دارد که میان بهشت، دنیا و میخانه در نوسان است. همین چندمعنایی بودن، به آن عمق ادبی و زیبایی معنایی میبخشد.
سرای سرور
لغت نامه دهخدا
سرای سرور. [ س َ ی ِ س ُ ] ( ترکیب اضافی، اِمرکب ) کنایه از بهشت. ( برهان ) ( آنندراج ) ( شرفنامه ). || دنیا. ( مجموعه مترادفات ص 165 ). || شراب خانه و خرابات. ( برهان ) ( آنندراج ) ( رشیدی ). میخانه. ( مجموعه مترادفات ص 350 ):
سپیده دم که شدم محرم سرای سرور
شنیدم آیه توبوا الی اﷲ از لب حور.ظهیر فاریابی ( از انجمن آرا ).
فرهنگ فارسی
کنایه از بهشت یا دنیا یا شراب خانه و خرابات میخانه.
جمله سازی با سرای سرور
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 جهان سرای غرورست، نی سرای سرور طمع مدار سرور اندرین سرای غرور
💡 از آفتاب نبوتش به دو نور گشت بیت الحزن سرای سرور
💡 ای ز تو مشتاق را وی ز تو عشاق را دیده بساط نشاط سینه سرای سرور
💡 بیا که در طلبت بر فراز صدر سریر بیا که بهر تو بر صفحه سرای سرور
