مهرداد ششم. [ م ِ دِ ش ِ ش ُ ]( اِخ ) پسر مهرداد پنجم و ملقب به اوپاتور و معروف به بزرگ. وی در حدود سال 132 ق.م. متولد شد و از سال 120 تا 63 ق.م. سلطنت کرد. از جوانی و آغاز سلطنت اواطلاع دقیقی در دست نیست. به تدریج بر کاپادوکیه، پافلاگونیا، بیثونیا و تمام قسمت جنوبی و شرقی دریای سیاه تسلط یافت. مخالفت وی با شاهان بیثونیا مقابله و دشمنانگی وی را با دولت روم باعث شد مهرداد سه بار بارومیان جنگید و این جنگها در تاریخ به نام جنگهای مهردادی معروف است. مهرداد در نخستین جنگ مهردادی که از 88 تا 84 ق.م. طول کشید در ابتدا پیروزیهایی به دست آورد تا اینکه سردار وی در یونان از دست سولا سردار رومی شکست خورد و مهرداد ناچار به صلح شد و غرامت زیادی پرداخت. دومین جنگ مهردادی از 83 تا 81 ق.م. طول کشید. در این جنگ مهرداد سپاهیان رومی را شکست داد و پونتوس را مورد حمله قرار داد. در سومین جنگ ( 74-64 ق.م. ) مهرداد بیثونیا را متصرف شد و پونتوس را از نو فتح کرد ( 68-67 ق.م. ). اما از پومپی سردار رومی در 66 ق.م. شکست خورد و به کریمه گریخت و سرانجام خودکشی کرد. مهرداد ششم یکی از بزرگترین سرداران تاریخ و بزرگترین دشمن روم در تمام قرون و اعصار بوده است. رجوع به تاریخ ایران مشیرالدوله صص 147-149 شود.
ملقب به اوپاتور و معروف به بزرگ حدود ۶۳ - ۱۳۲ ق م. پادشاه ۶۳ - ۱۱۱ ق م. پسر مهرداد پنجم. از جوانی و آغاز سلطنت وی اطلاع دقیقی در دست نیست. به تدریج بر کاپادوکیه پافلاگونیا بیثونیا و تمام قسمت جنوبی و شرقی دریای سیاه تسلط یافت. مخالفت وی با شاهان بیثونیا مقابله و دشمنانگی وی را با دولت روم باعث شد. مهرداد سه بار با رومیان جنگید و این جنگها در تاریخ به نام جنگهای مهردادی معروف است. مهرداد در نخستین جنگ مهردادی که از ۸۸ تا ۸۵ قم. طول کشید در ابتدا پیروزیهایی بدست آورد تا اینکه سردار وی در یونان از دست سولا سردار رومی شکست خورد. مهرداد ناچار به صلح شد و غرامت زیادی پرداخت. دومین جنگهای مهردادی از ۸۳ تا ۸۱ ق م. طول کشید. در این جنگ مهرداد سپاهیان رومی را شکست داد و پونتوس را مورد حمله قرار داد. در سومین جنگ ( ۶۶ - ۷۴ ق م. ) مهرداد بیثونیا را گرفت. پونتوس را از نو فتح کرد ( ۶۷ - ۶۸ ق م. ) اما از پومپئی سردار رومی در ۶۶ ق م. شکست یافت و به کریمه گریخت و سرانجام خودکشی کرد. بدون تردید مهرداد ششم یکی از بزرگترین سرداران تاریخ و بزرگترین دشمن روم در تمام قرون و اعصار بوده است.
پسر مهرداد پنجم و ملقب به اوپاتور و معروف به بزرگ.
💡 تیگران با دختر مهرداد ششم پنتوس، پادشاه پنتوس، ملقب به «اصیل» ازدواج کرد و با آن قدرت نوپا، روابط دوستی برقرار نمود، ضمن اینکه در جنگهای مهرداد با دولت جمهوری روم بیطرفی خود را حفظ کرده بود.
💡 آنان در سال ۱۰۰ پ. م به رهبری پادشاه خود تاسیوس (به گویش لاتین) در پشتیبانی از جنگ سالار سکایی پالاکوس، از دیفانتوس سردار مهرداد ششم پادشاه پنتوس شکست میخورند و از کریمه واپس رانده میشوند.
💡 پس از پایان یافتن موضوع راهزنان دریایی، سزار در نبرد علیه مهرداد ششم پونتوس در جبهه استان آسیا شرکت جُسته و ناوگان و نظامیانی کمکی جمعآوری کرد. در ۷۳ ق. م در حالی که هنوز در آسیا حضور داشت بهعنوان پونتیفکس[یادداشت ۵۴] (کاهن) منصوب شد تا بلکه خسارتی که در زمان کاهنیاش و برای فرار از دست سولا متحمل شدهبود را برایش جبران کردهباشند.
💡 جنگهای مهردادی به مجموعهٔ سه جنگ میان جمهوری روم و پادشاهی پنتوس در سدهٔ یکم پیش از میلاد گفته میشود. نام این جنگها از روی نام مهرداد ششم پادشاه آن زمان پنتوس وام گرفته شدهاست.
💡 شهر تیگراناکرت کلانشهر باستانی واقع در جوار دیاربکر در ترکیهٔ کنونی را تیگران بزرگ پادشاه ارمنستان در سده یکم پیش از میلاد (۸۳–۷۸ (پیش از میلاد)) بنیاد نهاد. از سال ۷۵ تا ۷۲ پیش از میلاد، مهرداد ششم پنتوس، که از رومیان شکست خورده بود نیز به سوی هم پیمانش تیگران بزرگ پادشاه ارمنستان گریخت و به او پیوست.
