گرگین خان

گرگین خان. [ گ ُ ] ( اِخ ) گرگین خان گرجی ملقب به شاه نوازخان در زمان شاه سلطان حسین به حکومت قندهار منصوب شد و در آنجا سؤسلوک از خود نشان داد. مردم قندهار و طایفه افغان از سؤسلوک او بستوه آمدند. میرویس افغان به وکالت افاغنه قندهار برای شکایت به دربارشاه سلطان حسین آمد ولی او را ندید. کسی هم بگفته او توجهی نکرد. پس به قندهار برگشت و بر حاکم آنجا شوریده گرگین خان را مقتول نمود و خود بر سریر حکومت بنشست. رجوع به روضةالصفای ناصری و تاریخ ادبیات ادوارد براون ترجمه رشید یاسمی صص 99 - 100 و 101 شود.

گرگین خان گرجی ملقب به شاه نوازخان در زمان شاه سلطان حسین صفوی ( مقت. ۱۱۴۲ ه. ) بحکومت قندهار منصوب شد و در آنجا با مردم بدرفتاری کرد و مردم قندهار و افغانان را بستوه آورد. میرویس افغان بوکالت افاغنه قندهار برای شکایت بدربار شاه سلطان حسین آمد و چون کسی بشکایت او توجهی نکرد بقندهار برگشت و بر حاکم شورید و گرگین خان را بقتل رسانید.

💡 با درگذشت سلطان محمد، سپاه اردوی شاه را غارت کرد و یکی از فرماندهان وی به نام گرگین خان به مغولان پیوست و ایشان را به حمله و غارت ترغیب کرد. فیروزشاه پسرعموی سلطان محمد با مغولان جنگید و ایشان را شکست داد. در همین حین خواجه جهان (ملک احمد ایاز) در دهلی پسری مجهول النسب را با نام غیاث‌الدین محمودشاه برتخت نشاند، اما زمانی که فیروزشاه به دهلی رسید سرداران و غلامان وی را به پادشاهی برگزیدند.

💡 پس از مراجعت میرویس به اصفهان، اوضاع دربار صفوی را آشفته‌تر از سابق دید. عدّه‌ای از تجّار و فرستادگان پتر کبیر، میرویس را به شوراندن افغانی‌های قندهار تحریک کردند. میرویس شایعه کرد که پتر، عازم تسخیر گرجستان و ارمنستان است و گرگین خان با او همدست شده‌است. با این تدبیر، موفّق شد دوباره کلانتر قندهار شود و مواظب حرکات گرگین خان باشد.