مخاطبه

( مخاطبة ) مخاطبة. [ م ُطَ ب َ ] ( ع مص ) سخن در روی گفتن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). با کسی سخن گفتن. ( زوزنی ) ( تاج المصادر بیهقی ) ( ترجمان القرآن ) ( از اقرب الموارد ). روباروی و در روی سخن گفتن. ( از ناظم الاطباء ). و رجوع به خِطاب شود.
مخاطبه. [ م ُ طَ ب َ / ب ِ ] ( از ع، اِمص، اِ ) گفتگو و خطابه. || کلام مابین متکلم و سامع. ( ناظم الاطباء ). || مورد بازخواست و عتاب قرار دادن. گفتاری درشت و عتاب آمیز: در این وقت که آواز مخاطبه و معاتبه از منزل ایشان به گوش وی رسید. ( انوار سهیلی ). و رجوع به خطاب شود. || در اصطلاح دیوان رسائل، عنوانی است که مخاطب را به خصوص در نامه ها با آن میخوانده اند. ( اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی تألیف حسن انوری ص 182 ): استادم منشورها نسخت کرد تحریر آن من کردم به نام داود و نسا به نام طغرل... و این مقدمان را دهقان مخاطبه کردند. ( تاریخ بیهقی، ازاصطلاحات دیوانی ایضاً ). گفت نامه بنویس به برادر ماکه چنین و چنین فرمودیم و مخاطبه الامیر الجلیل الاخ فرمود. ( تاریخ بیهقی ایضاً ). به خواجه عبدالصمد نامه رفت مخاطبه شیخنا بود. ( تاریخ بیهقی چ ادیب ص 360 ). و هارون را خلیفةالدار خوارزمشاه خواندند... و مخاطبه هارون ولدی و معتمدی کرده آمد. ( تاریخ بیهقی چ فیاض ص 355 ). مگر بدین نامه شرم دارد و مخاطبه وی الامیرالفاضل الولد کرده آمد. ( تاریخ بیهقی چ ادیب ص 472 ).

۱. با هم سخن گفتن، گفتگو کردن.
۲. بازخواست کردن، جرّوبحث.

( مصدر ) ۱- روبرو سخن گفتن با کسی گفتگو کردن. ۲ - عتاب کردن سخنان درشت گفتن: در این وقت که آواز مخاطبه و معاتبه از منزل ایشان بگوش وی رسید جمع: مخاطبات.

💡 اگر مخاطبه یاردت کرد اختر و چرخ طغان نویسد مهتاب و آفتاب ینال

💡 وگفت: خدای را بابنده با چهار چیز مخاطبه است بتن و بدل و بمال و به زبان اگر تن خدمت رادر دهی و زبان ذکر را راه رفته نشود تا دل با او در ندهی و سخاوت نکنی که من این چهار چیز دارم و چهار چیز ازو بخواستم هیبت و محبت و زندگانی با او و راه در یگانگی پس گفتم به بهشت امید مده و بدوزخ بیم مکن از این هر دو سرای مرا توای.

💡 باقی بتاء مخاطبه خوانند، و معنی هر دو ظاهر است، و گفته‌اند: أَوْ تَقُولُوا إِنَّما أَشْرَکَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ وَ کُنَّا ذُرِّیَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَ فَتُهْلِکُنا بِما فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ دلیل است که تقلید در توحید کفر است، و شرح مسئله تقلید در سورة البقرة رفت.