واژه «مالکه» واژهای عربی و مؤنث «مالک» است و در اصل به معنای زنی است که صاحب، دارنده یا دارای اختیار و فرمانروایی بر چیزی باشد. این واژه در زبان فارسی و عربی هم به عنوان نام اشخاص و هم در معنای لغوی به کار رفته است. در فرهنگ نامها، «مالکه» نامی دخترانه و تاریخی دانسته میشود که مفهوم قدرت، مالکیت و شایستگی را در خود دارد و به زنی اشاره میکند که دارای اختیار، بزرگی یا فرمانروایی باشد. در برخی منابع کهن، «مالکه» نام یکی از شخصیتهای داستانی و تاریخی در شاهنامه معرفی شده است. بر پایه روایت شاهنامه، او دختر طائر غسانی بود که در زمان جنگ شاپور ذوالاکتاف با طائر، به شاپور کمک کرد تا دژی را بگشاید و پس از آن شاپور او را به همسری گرفت. در اشعار شاهنامه، وی زنی زیبارو، شایسته و دارای جایگاه والا توصیف شده است و نام او نشانه لیاقت و بزرگی دانسته میشود. افزون بر این، در برخی منابع لغوی، واژهای نزدیک به آن یعنی «مألکه» به معنای پیام، خبر یا پیغام آمده است که ریشهای عربی دارد و از نظر نوشتاری به «مالکه» شباهت دارد. بنابراین، این واژه هم میتواند معنای صاحب و دارنده داشته باشد، هم نام شخصیتی تاریخی و ادبی باشد و هم در برخی کاربردهای قدیمی به مفهوم پیام و خبر اشاره کند. در متون ادبی، این واژه معمولاً با مفاهیمی مانند بزرگی، شایستگی، فرمانروایی و زیبایی همراه است. این نام در فرهنگ ایرانی و عربی حالتی اصیل و کهن دارد و بیشتر در متون تاریخی و ادبی دیده میشود. در مجموع، این کلمه واژهای است که بسته به زمینه استفاده، میتواند به معنای زن صاحباختیار، نام یک شخصیت شاهنامهای یا واژهای مرتبط با پیام و خبر باشد.
مالکه
لغت نامه دهخدا
( مألکة ) مألکة. [ م َءْ ل ُ / ل َ ک َ ] ( ع اِ )پیغام. مَألُک. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ).
مالکه. [ ل ِ ک َ / ک ِ ] ( اِخ ) معشوقه شاپور شاه. ( از فهرست ولف ). بنقل شاهنامه دختر طائر غسانی از نوشه دختر نرسی ساسانی است که درجنگ شاپور ذوالاکتاف با «طائر»، در گشادن حصاری شاپور را یاری داد و شاپور او را بزنی گرفت:
ز طائر یکی دختش آمد چو ماه
که گفتی که نرسی است با تاج و گاه
پدر مالکه نام کردش چو دید
که دختش همی مملکت را سزید.( شاهنامه چ بروخیم ج 7 ص 2031 ).ز دیوار دژ مالکه بنگرید
درفش سرنامداران بدید.( شاهنامه ایضاً، ص 2032 ).
فرهنگ اسم ها
اسم: مالکه (دختر) (عربی) (تاریخی و کهن) (تلفظ: maleke) (فارسی: مالکه) (انگلیسی: malekeh)
معنی: مؤنث مالک، از شخصیتهای شاهنامه، آن که دارنده و صاحب اختیار چیزی یا کسی باشد، نام دختر طایر غسانی
جمله سازی با مالکه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 پدر مالکه نام کردش چو دید که دختش همی مملکت را سزید
💡 ز دیوار دژ مالکه بنگرید درفش و سر نامداران بدید