خامسان

روستای «خامسان» یکی از سکونتگاه‌های کهن واقع در غرب ایران است که در محدوده دهستان سورسور از بخش موچش در شهرستان کامیاران و در استان کردستان قرار دارد و به‌دلیل پیشینه تاریخی و ویژگی‌های طبیعی خود از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. این روستا به‌عنوان یکی از نقاط قدیمی منطقه شناخته می‌شود و وجود آثار باستانی در آن، از جمله بقایای قلعه‌ای در داخل روستا با نام «قه‌لا» و همچنین کوهی سنگی در غرب آن به نام «قه‌لازه» که احتمالاً کارکردی نظامی داشته، نشان‌دهنده جایگاه راهبردی و تاریخی آن در گذشته است. علاوه بر این، یکی از قنات‌های بسیار قدیمی ایران و منطقه کردستان نیز در خامسان قرار دارد که بیانگر سابقه طولانی بهره‌برداری از منابع آب در این ناحیه است. از نظر اقتصادی و طبیعی، خامسان دارای حدود سه هزار هکتار زمین کشاورزی حاصلخیز و چندین هزار هکتار مرتع مرغوب است که نقش مهمی در معیشت ساکنان آن ایفا می‌کند و نشان‌دهنده ظرفیت بالای تولیدی این روستا در حوزه کشاورزی و دامداری است. مردم این روستا همگی مسلمان و پیرو مذهب شافعی هستند و به زبان کردی سورانی با لهجه‌ای نزدیک به لیلاخی سخن می‌گویند که این امر بیانگر هویت فرهنگی و زبانی ویژه آنان است. ویژگی‌های انسانی ساکنان این روستا نیز قابل توجه است، زیرا مردم آن به تلاشگری، آرامش، شخصیت اجتماعی مناسب و استعداد بالا شهرت دارند و از این رو به‌عنوان یکی از روستاهای نخبه‌پرور منطقه شناخته می‌شوند. بر اساس داده‌های آماری، جمعیت این روستا در سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۹۰۱ نفر در قالب ۴۵۶ خانوار بوده است که نشان‌دهنده یک جامعه روستایی نسبتاً پرجمعیت در مقیاس محلی است.