دارالمساکین

«دارالمساکین» یک ترکیب عربی است که از دو واژه «دار» به معنای خانه و «مساکین» به معنای نیازمندان و فقیران تشکیل شده و در مجموع به معنای خانه یا مکانی برای نگهداری و رسیدگی به افراد فقیر و ناتوان به کار می‌رود. این اصطلاح در متون کهن برای اشاره به مراکزی استفاده می‌شده که در آن‌ها افراد بی‌سرپرست، گدایان و نیازمندان تحت حمایت قرار می‌گرفتند. دارالمساکین را می‌توان نوعی نوانخانه یا فقیرخانه دانست که هدف آن تأمین سرپناه، غذا و حداقل امکانات زندگی برای افراد محروم جامعه بوده است. در برخی کاربردهای تاریخی، این مکان‌ها علاوه بر فقرا، محل نگهداری افراد ناتوان، کوران و کسانی که توان کار کردن نداشتند نیز بوده است. بنابراین مفهوم دارالمساکین تنها محدود به فقر مالی نیست، بلکه شامل انواع ناتوانی‌های جسمی و اجتماعی نیز می‌شود. این نهادها در گذشته نقش مهمی در ساختار اجتماعی و خیریه جوامع اسلامی و شرقی داشته‌اند و به نوعی جلوه‌ای از کمک اجتماعی و همبستگی انسانی محسوب می‌شدند. از نظر واژه‌شناسی، «مسکین» به فردی گفته می‌شود که دچار فقر شدید و نیازمند کمک دیگران است و «دار» محل و مکان زندگی یا نگهداری را نشان می‌دهد. به همین دلیل دارالمساکین به معنای محل اقامت و حمایت از نیازمندان و افراد بی‌بضاعت تفسیر می‌شود. این مراکز معمولاً با کمک‌های مردمی یا دولتی اداره می‌شدند و هدف اصلی آن‌ها کاهش رنج طبقات ضعیف جامعه بود. بنابراین این ترکیب به طور کلی به نوانخانه یا محل نگهداری و حمایت از فقرا، ناتوانان و افراد بی‌سرپرست گفته می‌شود.