بیوشیمی شاخهای از علوم است که به مطالعه ساختار، ترکیب و واکنشهای شیمیایی موجود در موجودات زنده میپردازد و نقش اساسی در درک فرآیندهای حیاتی دارد. این علم به بررسی مولکولهای زیستی مانند پروتئینها، کربوهیدراتها، لیپیدها و اسیدهای نوکلئیک میپردازد و نحوه تعامل آنها را در سلولها تحلیل میکند. بیوشیمی پلی میان زیستشناسی و شیمی است و تلاش میکند پدیدههای زیستی را با اصول و قوانین شیمیایی توضیح دهد. این حوزه به درک فرآیندهایی مانند متابولیسم، تولید انرژی، سنتز مولکولها و انتقال اطلاعات ژنتیکی کمک میکند. بیوشیمی در پزشکی اهمیت فراوانی دارد، زیرا بسیاری از بیماریها در سطح مولکولی و شیمیایی قابل بررسی و درمان هستند. همچنین، این علم در توسعه داروها، واکسنها و روشهای تشخیصی نقش کلیدی ایفا میکند و پایه پیشرفتهای نوین پزشکی محسوب میشود. در صنایع غذایی و کشاورزی نیز برای بهبود کیفیت محصولات، افزایش بازده و تولید مواد مغذی کاربرد دارد. پژوهشهای این علم به شناخت بهتر عملکرد سلولها و سازوکارهای زیستی کمک کرده و زمینهساز نوآوریهای علمی میشود. این شاخه همچنین در بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک کاربرد گسترده دارد و به تولید مواد مفید برای انسان کمک میکند. به طور کلی، بیوشیمی ترکیبی از دانش شیمی و زیستشناسی است که با بررسی دقیق فرآیندهای درون موجودات زنده، به درک عمیقتر حیات و بهبود کیفیت زندگی انسان میانجامد.
بیوشیمی
لغت نامه دهخدا
بیوشیمی. [ بی ُ ] ( فرانسوی، اِ ) زیستشیمی. علمی است که در آن از تغییرات شیمیایی مواد آلی و غیرآلی بوسیله موجودات زنده و بصورت دقیقتر از عمل میان یاخته یا موجود زنده و محیط شیمیائی آن و تبدیل عناصر این محیط به نیازمندیهای زیستی خاص آن بحث میشود. به این ترتیب بیوشیمی یا زیستشیمی را میتوان حلقه اتصالی میان شیمی آلی و فیزیولوژی دانست. یکی از مباحث آن تحقیق در دوره گردش انرژی در موجودات زنده است. این انرژی از راههای گوناگون بدست می آید: گیاهان نور خورشید را مصرف میکنند. باکتریها ترکیبات شیمیائی ساده همچون امونیاک و گاز کربونیک را بکار میبرند و جانوران انرژی لازم را از مواد پیچیده تری که در گیاهان و جانوران دیگر موجود است میگیرند. انرژی آفتاب که از طریق ترکیبات گیاهی بمصرف خوراک جانوری میرسد بدون اکسایش برای آن جانور قابل مصرف نیست و نیز جانوران قادر نیستند که ترکیبات گیاهی را مستقیماً در ساختن نسجهای خود بکار برند. باید مولکولهای پیچیده ترکیبات گیاهی ( نیدراتهای کربون، چربیها، پروتئینها و غیره ) را بشکنند و از این مولکولهای کوچکتر مولکولهای جدید درشت تری بسازندکه مخصوص جانوران است. ( از دائرة المعارف فارسی ).
فرهنگ معین
[ فر. ] ( اِ. ) بخشی است از علم شیمی که به مطالعة پدیده های حیاتی می پردازد.
فرهنگ عمید
شاخه ای از علم شیمی که به بررسی فرآیندهای شیمیایی موجود در بدن موجودات زنده می پردازد.
فرهنگ فارسی
شیمی عضویات، مطالعه شیمیائی بافت های زنده
زیست شیمی ٠ علمی است که در آن از تغییرات شیمیایی مواد آلی بوسیله موجودات زنده و بصورت دقیقتر از عمل میان یاخته یا موجود زنده و محیط شیمیائی آن و تبدیل عناصر این محیط به نیازمندیهای زیستی خاص آن بحث میشود ٠
دانشنامه عمومی
زیست شیمی یا بیوشیمی، ( به فرانسوی: Biochimie ) مطالعهٔ فرایندهای شیمیایی در جانداران زیستی است. بیوشیمی با ساختار و عمل کرد اجزای سلولی مثل پروتئینها، کربوهیدراتها، لیپیدها، اسیدهای نوکلئیک، و گونه های دیگر زیست مولکولها سروکار دارد. هدف بیوشیمی پاسخ دادن به سؤال هایی است که از بیوشیمی ناشی می شوند. دانش بیوشیمی که در آن از روش های شیمی دانان برای درک و شناخت فرایندهای زیستی که درون جانداران روی می دهد، استفاده می شود، دارای اهمیت روزافزونی است؛ همه گیاهان و جانوران از ترکیب های شیمیایی ساخته شده اند و وظیفهٔ بیوشیمی دانان آن است که ساختمان این مواد و نقش آن ها را در حیات موجودات زنده بررسی و شناسایی کنند. کربوهیدرات ها، لیپیدها و اسیدهای نوکلئیک مانند DNA تنها شماری از مولکول های شیمیایی هستند که موضوع مطالعهٔ بیوشیمی دانان به شمار می آید. در یکی از شاخه های این علم از این مطالعات برای تولید واکسن های مقابله کننده با بیماری های ویروسی مانند اوریون استفاده می شود. بیوشیمی در زمینهٔ درمان بیماری هایی چون ایدز و سرطان نیز به کار می رود.
در روزگار قدیم باور بر این بود که حیات و عناصر مرتبط با آن دارای مواد یا عناصر ضروری هستند که متمایز از عناصر مواد بی جان می باشند و تصور می شد که تنها جانداران توانایی ساختن زیست مولکول ها را دارند؛ اما در سال ۱۸۳۳ فریدریش وهلر مقاله ای با موضوع سنتز اوره منتشر کرد و ثابت کرد مواد آلی نیز می توانند به صورت مصنوعی ساخته شوند.
شروع علم بیوشیمی ممکن است در زمان کشف اولین آنزیم یعنی آمیلاز توسط Anselme Payen در سال ۱۸۳۳ باشد. گرچه به نظر می رسد نخستین بار در همین سال از واژهٔ بیوشیمی استفاده شده است اما عموماً معتقدند که کشف این دانش به طور رسمی در سال ۱۹۰۳ توسط Carl Neuberg شیمی دان آلمانی انجام شده است. از آن زمان تا به حال با کمک تکنیک های مختلف، پیشرفت زیادی در بیوشیمی رخ داده است که منجر به کشف و آنالیز مولکول های حیاتی مختلف شده است. یک اتفاق مهم دیگر در تاریخ بیوشیمی کشف ژن و نقش آن در سلول است. این بخش از بیوشیمی زیست شناسی مولکولی نامیده می شود.
حوزه عملکرد بیوشیمی در سه سطح فیزیکی شیمیایی و سلولی ملکولی می باشد.
مولکولهای تشکیل دهنده حیات شامل کربوهیدراتها، لیپیدها ( چربی ها )، پروتئین ها و نوکلئیک اسیدها می باشد. بسیاری از مولکول های بیولوژیکی پلیمر هستند. در این اصطلاح، مونومرها درشت مولکول های نسبتاً کوچکی هستند که برای ایجاد درشت مولکول های بزرگتر به نام پلیمر به یکدیگر متصل می شوند. هنگامی که مونومرها برای سنتز یک پلیمر بیولوژیکی به یکدیگر متصل می شوند، تحت فرآیندی به نام سنتز قرار می گیرند.
ویکی واژه
از فرانسوی biochimie
بخشی است از علم شیمی که به مطالعة پدیدههای حیاتی میپردازد.
مطالعهٔ فرایندهای شیمیایی در سازوارههای زیستی.
جمله سازی با بیوشیمی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 زندگی دریایی تا حد زیادی در بیوشیمی با موجودات زمینی مشابه است، به جز اینکه در یک محیط شور زندگی میکنند. یکی از نتایج سازگاری آنها این است که موجودات دریایی پربارترین منبع ترکیبات آلی هالوژنه هستند.
💡 اکثر گیاهان، قارچ ها و حیوانات اسکوالن را به عنوان پیش ساز بیوشیمیایی در بیوسنتز استرول، از جمله کلسترول و هورمون های استروئیدی در بدن انسان تولید می کنند.همچنین یک واسطه در بیوسنتز هوپانوئیدها در بسیاری از باکتری ها است.
💡 هنگامی که هویس بوداپست را ترک کرد، در سال ۱۹۱۸فرانتز تانگل، یک بیوشیمیست و فیزیولوژیست برجسته دانشگاه بوداپست، به رونا یک موقعیت تدریس پیشنهاد داد. او شیمی را به دانشجویان برگزیده ای که تانگل احساس میکرد دانش کافی برای تکمیل کار دروس ندارند، آموخت. اولین زنی شد که شیمی را در سطح دانشگاه مجارستان تدریس میکند.
💡 این نوع فیلتر هیدروفیل در زمینههای پزشکی، صنعتی و بیوشیمیایی برای فیلتر کردن عناصری از قبیل باکتریها، ویروسها، پروتئینها، ذرات، داروها و دیگر مواد سمی کاربرد دارد.