کلمهی «بیت الحزن» در فارسی و عربی به معنای «خانه غم» یا «محل اندوه» است. این ترکیب از دو واژه «بیت» به معنای خانه و «حزن» به معنای غم و اندوه تشکیل شده است. در قرآن و ادب عربی، این اصطلاح بهطور ویژه به خانه یعقوب علیهالسلام پس از جدایی یوسف علیهالسلام اشاره دارد. بنابراین، «بیت الحزن» نماد مکانی است که در آن فرد یا افرادی دچار اندوه و رنج هستند. بهطور مجازی، در ادبیات فارسی و عربی، این واژه برای هر خانه یا مکان عاشقانهای که با غم و فراق همراه است نیز به کار میرود. شاعران بزرگی مانند سعدی و حافظ در اشعار خود از «بیت الحزن» برای بیان جدایی، درد و اندوه استفاده کردهاند. این واژه در متون ادبی معمولاً حس حزن و دلتنگی عمیق را منتقل میکند و نشاندهنده نبود شادی و آرامش است. از نظر معنایی، «بیت الحزن» با واژههایی مانند «خانه اندوه» یا «محل مصیبت» هممعنی است. در نهایت، این کلمه نماد درد و رنج، جدایی و فقدان است و به مکان یا زمانی اشاره دارد که انسان در آن احساس اندوه عمیق میکند.
بیت الحزن
لغت نامه دهخدا
بیت الحزن. [ ب َ تُل ْ ح َ زَ / ح ُ ] ( ع اِ مرکب ) بیت حزن. بیت احزان. کنایه از خانه یعقوب پس از آنکه یوسف از او جدا شد. ( از آنندراج ). خانه و حجره یعقوب علیه السلام که در ایام مهاجرت یوسف علیه السلام در آن میماندند. || مجازاً خانه هر عاشق مهجور را نامند. ( غیاث ). خانه غم. خانه ای که در آن اندوه و مصیبت باشد. خانه ای که در آن شادی و خوشی نباشد. ( غیاث ):
ای ز وصلت خانه ها دارالشفا
وی ز هجرت سینه ها بیت الحزن.سعدی.بدین شکسته بیت الحزن که می آرد
نشان یوسف دل از چه زنخدانش.حافظ.رجوع به بیت الاحزان شود.
فرهنگ عمید
خانۀ غم و اندوه، خانه ای که در آن غم و غصه باشد.
فرهنگ فارسی
( اسم ) ۱- بیت الاحزان: ای وصلت خانه ها دار الاشفا. وی هجرت بیتها بیت الحزن. ) ) ( سعدی ) ۲ - ( اسم ) خانه یعقوب پدر یوسف ( ع ): (( بدین شکسته بین الحزن که می آرد نشان یوسف دل از چه زنخدانش ? ) ) ( حافظ )
بیت احزان. کنایه از خان. یعقوب پس از آنکه یوسف از او جدا شد.
جمله سازی با بیت الحزن
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 باده در ساغر من خون جگر می گردد خاک پیمانه من از گل بیت الحزن است
💡 ملتجی شد کس چو یعقوب ار به من شد بر او بیت الشعف بیت الحزن
💡 جان در غم یوسف چو زلیخا نکنی یعقوب صفت نه مرد بیت الحزنی
💡 تادامن پیراهن یوسف به کف آری یک چند چو یعقوب به بیت الحزنی ساز
💡 پیر کعنان چمنی گوشه ی بیت الحزن است هر کجا بوی گلی باد رساند چمن است