دمل

آبسه (به انگلیسی: Abscess) به تجمع موضعی چرک در بخشی از بافت‌های بدن گفته می‌شود که معمولاً در نتیجهٔ پاسخ دفاعی بدن به یک عامل عفونی ایجاد می‌گردد. در این حالت، دستگاه ایمنی بدن با فرستادن گلبول‌های سفید به محل عفونت تلاش می‌کند عامل بیماری‌زا را مهار کند و در نتیجه، حفره‌ای پر از چرک در بافت شکل می‌گیرد. از مهم‌ترین علائم و نشانه‌های آن می‌توان به قرمزی پوست، درد موضعی، احساس گرما در محل، و تورم اشاره کرد. هنگام لمس یا فشار دادن این ناحیه، معمولاً حالتی نرم و پر از مایع در زیر پوست احساس می‌شود. همچنین در بسیاری از موارد، ناحیهٔ قرمز و ملتهب اطراف دمل گسترده‌تر از خود تورم دیده می‌شود.

اغلب در اثر عفونت‌های باکتریایی ایجاد می‌شوند و در بسیاری از موارد چندین نوع باکتری به‌طور هم‌زمان در بروز عفونت نقش دارند. یکی از شایع‌ترین عوامل باکتریایی در بسیاری از نقاط جهان، به‌ویژه در ایالات متحدهٔ آمریکا، باکتری Staphylococcus aureus است؛ به‌ویژه گونهٔ مقاوم به آنتی‌بیوتیک آن که با نام Methicillin‑resistant Staphylococcus aureus شناخته می‌شود. در موارد نادر، برخی انگل‌ها نیز می‌توانند موجب ایجاد دمل شوند که این وضعیت بیشتر در کشورهای در حال توسعه مشاهده می‌شود. از نظر بالینی، دمل‌های پوستی معمولاً بر اساس ظاهر مشخص آن‌ها تشخیص داده می‌شوند و تشخیص قطعی اغلب با ایجاد برش و تخلیهٔ چرک تأیید می‌شود. در شرایطی که تشخیص دشوار باشد، استفاده از تصویربرداری با Ultrasonography می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر کمک کند. همچنین در دمل‌های اطراف مقعد، برای بررسی عمق و گستردگی عفونت، انجام CT scan توصیه می‌شود.

روش استاندارد درمان بسیاری از انواع پوستی و بافت نرم، ایجاد برش کوچک در محل آبسه و تخلیهٔ کامل چرک است تا فشار و عفونت کاهش یابد و روند ترمیم آغاز شود. در افراد سالمی که مشکل پزشکی زمینه‌ای دیگری ندارند، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها معمولاً نقش تعیین‌کننده‌ای در بهبود نوع ساده ندارد و تخلیهٔ مناسب مهم‌ترین اقدام درمانی به شمار می‌رود. برخی مطالعات نشان می‌دهند که پس از تخلیهٔ چرک، بستن حفرهٔ ایجادشده می‌تواند روند بهبودی را تسریع کند و در عین حال خطر بازگشت آن را افزایش نمی‌دهد. همچنین شواهد موجود نشان می‌دهد که استفاده از سرنگ برای مکش چرک در اغلب موارد کافی نیست و تخلیهٔ کامل معمولاً با برش و باز کردن محل آبسه مؤثرتر انجام می‌شود. علاوه بر این، رعایت بهداشت موضعی، مراقبت صحیح از زخم، و پیگیری پزشکی در صورت تداوم علائم، نقش مهمی در پیشگیری از عود یا گسترش عفونت دارد.

لغت نامه دهخدا

دمل. [ دَ ] ( ع اِمص ) نرمی. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). رفق. ( ناظم الاطباء ).
دمل. [ دُ م َ ] ( ع اِ ) ریش. ج، دِمْلان. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). مغنده. دنبل. دمبل. قرحه که برآید و میان آن چرک کند و گاه سر باز کند و گاه محتاج نشتر شود. ( یادداشت مؤلف ). باغره. ( لغت نامه اسدی ). ورغاه ( به زبان مردم عامه طوس ). ( لغت نامه اسدی ): دمل از جنس خراج است و سبب آن بد گواریدن طعام باشد و حرکتهاو ریاضتها که بر امتلا کنند. ( ذخیره خوارزمشاهی ).
- امثال:
از دمل دولت یافتن؛ گویند هرکه را دمل شود دولت به او روی آورد. ( آنندراج ):
ضرری نیست که سودی ز پیَش گل نکند
دمل غنچه ز دنبال زر گل دارد.تأثیر ( از آنندراج ).
دمل. [ دُم ْ م َ ] ( ع اِ ) نوعی از ریش و یا عام است. ج، دَمامیل. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). دُمَل. ج، دمامیل. ( دهار ). ریش، و به تخفیف میم نیز آید. جمع نادر آن دمامیل است. ( از اقرب الموارد ).و رجوع به دُمَل و دنبل شود. دانه ای است بزرگ و دموی صنوبری شکل و سرخ رنگ و دردناک در آغاز ظهور. ج، دَمامِل و دَمامیل. ( کشاف اصطلاحات الفنون ):
چونکه درد دمّلش آغاز شد
در نصیحت هر دو گوشش باز شد.مولوی.چون شکر ماند نهان تأثیر او
بعد چندی دمّل آرد نیش جو.مولوی.
دمل. [ دَ ] ( ع مص ) اصلاح کردن زمین و یا نیرو دادن آن به سرگین. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ). سرگین در زمین زدن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( از المصادر زوزنی ). بار به زمین دادن. کود دادن به زمین. ( یادداشت مؤلف ). || اصلاح نمودن میان کسان. ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). نیک کردن میان قومی. ( تاج المصادر بیهقی ). || به کردن دارو دمل را و فایده بخشیدن بدان. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). || نرمی کردن. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). || به شدن و نیکو گردیدن جراحت. ( از منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).

فرهنگ معین

(دُ مَ یا مَّ ) [ ع. ] (اِ. ) زخم عفونی شده روی پوست که ورم کرده و در آن چرک و خونابه باشد.

فرهنگ عمید

زخم و ورم مخروطی شکل که در پوست بدن پیدا شود و از آن چرک و خونابه بیرون آید، آبسه.

فرهنگ فارسی

زخم ورم مخروطی شکل درپوست بدن پیداشود
( اسم ) زخمی که روی پوست بدن پدید شود و از آن خونابه و چرک آید آبسه.
اصلاح کردن زمین و یا نیرو دادن آن به سرگین.

فرهنگستان زبان و ادب

{abscess} [پزشکی] تجمع موضعی و محدود چرک در حصاری از یاخته های آسیب دیده و آماسیده در هر جای از بدن متـ. آبسه

دانشنامه عمومی

دُمَل یا آبسه ( به انگلیسی: Abscess ) به جمع شدن چرک در جایی از بافت گفته می شود. علائم و نشانه های دمل شامل مواردی همچون قرمزی، درد، گرمی و ورم می شود. این ورم را هرگاه فشار دهیم، به نظر می رسد که درون آن از مایعی پر شده است. منطقهٔ قرمز شده اغلب فراتر از ورم نیز می رود. کفگیرک ها یا کورک ها انواعی از دمل هستند که اغلب دارای فولیکول مو می باشند و این مورد در نوع دمل بزرگ اندازهٔ بزرگ تری دارد.
دمل ها معمولاً به دلیل عفونت باکتریایی به وجود می آیند. اغلب باکتری های مختلفی در یک عفونت درگیر هستند. در ایالات متحده و بسیاری از نقاط دنیا، معمول ترین باکتری استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین است. در مواردی به ندرت پیش می آید که انگل نیز باعث دمل می شود و این امر بیشتر در کشورهای در حال توسعه معمول است. دمل پوستی معمولاً با شکل ظاهر آن تشخیص داده می شود و بعد با برش و بازکردن آن تأیید می شود. در مواردی که تشخیص چندان واضح نیست، می توان از تصویربرداری فراصوت استفاده کرد. در دمل های به وجود آمده اطراف مقعد، لازم است سی تی اسکن صورت گیرد تا میزان عمق عفونت شناسایی شود. درمان استاندارد بسیاری از دمل های بافت نرم یا پوستی با برش آن برای بازکردن و خشک شدن انجام می شود. استفاده از آنتی بیوتیک برای این نوع دمل در افرادی که سالم هستند و به غیر از دمل مشکل دیگری ندارند، به نظر تأثیری ندارد. شواهد اندکی وجود دارد که می گویند حفرهٔ ایجاد شده بعد از خشک شدن دمل را نباید با گاز پانسمان بست. درست بعد از خشک شدن دمل، اگر به جای این که آن را باز بگذاریم، آن را ببندیم احتمال بهبودی افزایش می یابد، بدون این که خطر بازگشت دمل وجود داشته باشد. اغلب استفاده از سوزن سرنگ برای کشیدن چرک به بیرون کافی نیست.
دمل های پوستی مشکلی رایج هستند و در سال های اخیر رایج تر نیز شده اند. عوامل خطر شامل استفاده از تزریق دارو به صورت درون وریدی می شود که نرخ افراد گزارش شده در این مورد تا ۶۵ درصد بوده است. در سال ۲۰۰۵، در ایالات متحده، ۳٫۲ میلیون نفر برای مشکل دمل به بخش اورژانس بیمارستان ها مراجعه کردند. در استرالیا حدود ۱۳ هزار نفر به خاطر این بیماری در سال ۲۰۰۸ در بیمارستان بستری شدند.

دانشنامه آزاد فارسی

دُمَل (carbuncle)
در پزشکی، مجموعه ای از کورکها که تشکیل آبسه می دهند. علت آن عفونت باکتریایی، و درمان آن معمولاً استفاده از پادزی هاست.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] دُمَل به ضایعه ی سطحی پوست گفته می شود و از عنوان دمل، در باب هایی نظیر صلاة و حج،سخن گفته اند.
دمل به طور معمول، برآمدگی سطحی ای است که با تجمع ترشحات بدن، چرک یا خون در زیر پوست همراه است.
خون دمل درنماز
خون دمل در بدن یا لباس نمازگزار و طواف کننده، همچون خون زخم، بخشوده و نمازگزاردن با آن صحیح است؛ هرچند در اینکه مطلقا معفو است یا تنها در صورتی که خون آن، جریان و ازاله ی آن مشقت داشته باشد، اختلاف است.
دمل در وضو و غسل
اگر بر دمل، جبیره باشد، برای وضو و غسل به احکام جبیره عمل می شود.
دمل در سجده
...

ویکی واژه

acne
زخم عفونی شده روی پوست که ورم کرده و در آن چرک و خونابه باشد.

جمله سازی با دمل

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 آه ازین دمل که شد از سینهٔ من آشکار خون چو پیکان می‌چکد از غنچهٔ پستان مرا

💡 نه از نبیذ لذیذش شکوفه‌ها و خمار نه از حلاوت حلواش دمل و تب‌ها