حاکی

لغت نامه دهخدا

حاکی. ( ع ص ) نعت فاعلی از حکایت. حکایت کننده. روایت کننده. نقل آورنده. گزارنده. ناقل. محدث. راوی. خبرگزار. آگاهی دهنده. نقل کننده. ج، حکاة.
- حاکی از؛ دلیل بر. حاکی از فلان امر بودن؛ انباء از آن یعنی معنی و فحوی و مستنبط از آن این است:
نامه دوست حاکی از دل اوست
دوست را چیست به ز نامه دوست ؟سنائی.آینه بی نقش شد یابد بها
زآنکه شد حاکی ز جمله نقشها.مولوی.- حاکی صوت؛ اسمی که آوای چیزی را برساند. اسم صوت.
- امثال:
لیس علی الحاکی من حرج؛ بر حکایت کننده حرج نباشد. نقل کفر، کفر نیست. ( از مسائل کلامی ). متکلمین فرق مختلف چندین کتاب بعنوان الحکایة و المحکی نوشته اند، از آن جمله است ابومحمد جعفربن مبشر معتزلی متوفی به سال 234 هَ. ق. ( الانتصار ص 81 ) و ابوالفتح عثمان بن جنی، نحوی معروف، متوفی به سال 392، که علم الهدی سید مرتضی بر آن ردّ نوشته ( فهرست طوسی ص 220 ) ( روضات ص 466 ) و ابن قتیبه دینوری ( 213-276 ) که شیخ مفید آنرا رد کرده ( فهرست طوسی ص 315 ) و نجاشی نقضی در همین باب از کتاب عتبی به شیخ مفید نسبت داده ( رجال نجاشی ص 286 )، و آن شاید اشتباه باشد و مقصوداز حکایت نقل قول غیر است به همان شکلی که او آورده است، بر سبیل حکایت بدون افزایش یا کاهش ( مجمعالبحرین ص 32 )، و در این صورت بر حکایت کننده ( حاکی ) راجع به مضمون و مطلب حکایت بحثی وارد نیست، و اگر حرجی باشد بر کسی است که حکایت از او شده ( محکی عنه ) چنانکه سیدمرتضی، ابن راوندی را در نقل و حکایت اهل مذاهب چون او آنها را فقط بر سبیل حکایت آورده است مقصر نمی شمارد، ولی جاحظ را برخلاف وی چون اظهار تعلق و عقیده به حکایت خود کرده خطاکار میداند. ( شافی ص 13 ) ( خاندان نوبختی چ تهران 1311 هَ. ش. ص 123 ).

فرهنگ معین

[ ع. ] (اِفا. ) حکایت کننده، بیان کننده.

فرهنگ عمید

حکایت کننده، روایت کننده، بیان کننده.

فرهنگ فارسی

حکایت کننده، روایت کننده، بیان کننده، حکاه جمع
( اسم ) ۱ - حکایت کننده بیان کننده. ۲ - داستان گوی داستانسرا. ۳ - حکات. یا حاکی ماورائ. آنچه که از ورای آن دیدن اشیائ ممکن باشد مقابل حاکی ماورائ.

جمله سازی با حاکی

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 السّیف و الرّمح و النشّاب و الوتر غنیت عنها و حاکی رأیک القدر

💡 ۶ آهنگ از آهنربای مرگ برای جمعی از خبرنگاران موسیقی در انگلستان در ۱۵ خرداد ۸۷ (۴ ژوئن ۰۸) در مهمانی‌ای به همین مناسبت پخش شد که حاکی از وجود دو آهنگ حماسی ۸ دقیقه‌ای بر روی آلبوم بود.

💡 همی جُست ضحاکیان را درشت از ایشان همی هر که را یافت کشت

💡 ساختار صنایع یعنی تشکیلات نسبی عوامل تولید در ارگان‌های صنعتی و ارتباط بین آنان حاکی از اتکا به یکدیگر و تصریح و پیوند متقابل است که عبارت است از ارتباط نسبی کشاورزی، صنایع و صنایع خدماتی و ارتباط نسبی اصناف مختلف و غیره است.

💡 کجاست آنکه حاکیت کند به گونه و طبع از این گران سبک وزن و زان گرامی خوار

💡 این نه ضحاکی‌کز صحبت آن جان غمگین این نه ضحاکی کز الفت آن دل بیزار