متشابه
آیات متشابه به آیاتی در قرآن گفته می‌شود که معانی آن ها به‌خوبی روشن نیست و ممکن است تفسیرهای مختلفی داشته باشند. این آیات به دلیل استفاده از الفاظ خاص یا مفاهیم عمیق، نیاز به دقت و دانش بیشتری برای درک دارند.
به عنوان مثال آیه: إِنَّ اللَّـهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا (نساء: 58) به موضوع امانت داری و رعایت حقوق دیگران اشاره دارد، اما مفهوم امانات می‌تواند به معانی مختلفی تفسیر شود.
برخی مفسران امانات را به معنای امانت های مالی و مادی تفسیر می‌کنند، در حالی که دیگران آن را به معنای مسئولیت ها و وظایف اخلاقی نیز در نظر می‌گیرند.
علمای دین بر این باورند که فهم آیات متشابه نیازمند دانش عمیق و پرهیز از برداشت های سطحی است.
مترادف‌ها
مشابه، همسان، یکسان
متضادها
متفاوت، متمایز، مختلف
لغت نامه دهخدا
متشابه. [ م ُ ت َ ب ِه ْ ] ( ع ص ) ماننده. ( منتهی الارب ). مانندشونده و مانند. ( آنندراج ). شبیه و مانند. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).
- حروف متشابه؛ حروف متزاوجه. رجوع به حروف متشابه شود.
- کلمات متشابه؛ کلماتی را گویند که به تقریب در تلفظ یکی و همسان و در نوشتن مختلف باشند چون خاستن - خواستن. خورد - خرد. خوار - خار. خان - خوان و جز اینها.
- متشابه اجزاء؛ که آن اجزایش شبیه بهم باشد: چون فعل اجسام بسیط متشابه اجزا. ( مصنفات بابا افضل، از فرهنگ فارسی معین ). و رجوع به ترکیب بعد شود.
- متشابه الاجزاء؛ اعضاء متشابهةالاجزاء یا اعضاء بسیطه. اندامهای یکسان هر عضو که هر پاره ای از آن که بگیری همان نام و همان صفت دارد که دیگر پاره ها چون گوشت و استخوان و پوست و جز آنها، مقابل اعضاء مرکبه... ( یاد داشت مرحوم دهخدا ).
- متشابه الزمان؛ فرهنگستان ایران «یکزمان » را بجای این کلمه برگزیده است. و رجوع به واژه های نو فرهنگستان ایران شود.
|| کار مشکل.( منتهی الارب ). کار مشکل و شوریده و در هم. ( ناظم الاطباء ). || آن آیت است که معنی و حقیقت آن معلوم نشود. خلاف محکم. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). آیه ای از قرآن مجید که معنی و حقیقت آن معلوم نشود. خلاف محکم. ( ناظم الاطباء ). هر کلمه ای که از لفظ آن پی به معنی برده نشود. مانند مقطعاتی که در اوائل سور قرآن قرار دارد. ( از تعریفات جرجانی ). حدیث یا آیه متشابه، عبارت از آن است که مراد از متن آن دانسته نشود مگر با اقتران به قرائن واضحه و موضحه. و در حدیث تشابه گاه در متن است و گاه در سند. در متن به آن است که الفاظ آن دارای معنی راجح باشد لکن مراد از آن با قرائن دانسته شود و در سند به آن است که در اسماء روات یا آبا و اجداد آنها اشتراکات و اشتباهات اسمی باشد و تشابه در قواعد کلیه حاصل نمیشود بلکه در فروع است. و در حدیث است که «انما هلک الناس فی المتشابه لانهم لهم یقفوا علی معناه » و عمل به متشابهات قرآن روا نباشد مگر بعداز بیان از طرف شارع. ( از فرهنگ علوم نقلی سیدجعفر سجادی ص 465 و 466 ). بر طبق معتقدات مذهب شیعه متشابهات قرآن را خدا و راسخان در علم ( پیغمبر و ائمه معصومین علیهم السلام ) میدانند. و بدین جهت در قرأت آیه ٔ: هوالذی انزل علیک الکتاب منه آیات محکمات هن ام الکتاب و آخر متشابهات... و الراسخون را به اﷲ عطف کنند.
جمله سازی با متشابه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 همان طوری که می‌بینید، کلاس‌های پل، همگی از معماری رابط-محور متشابهی برای ساخت اشیاء استفاده می‌کنند. از طرف دیگر، انتزاع، یک شیء از مرحله پیاده‌سازی را گرفته و آن را اجرا می‌کند. در نتیجه، آنها را کاملاً از یکدیگر جدا می‌کند.
💡 این کتاب نیز به قلم حسین صابری ترجمه شده و در 5 جلد و با نام تفسیر آیه های متشابه و مورد اختلاف در مشهد بنیاد پژوهش‌های اسلامی چاپ شده‌است.
💡 همسان‌سازی فرهنگی در لغت به معنای متشابه‌سازی است و در علوم انسانی پروسه‌ای است که موجب دگرگون شدن افراد یا گروه‌هایی از میراث قومی متفاوت در فرهنگ حاکم جامعه می‌شود. همگون‌سازی در واقع شدیدترین حالت فرهنگ‌پذیری است؛ و اکتساب ویژگی‌های فرهنگ حاکم را تا حدی که گروه همگون شده غیرقابل تشخیص از دیگر اعضای جامعه شوند، شامل می‌شود.
💡 در تفسیر آیات مقدس قرآن، برخی از آیات به عنوان آیات متشابه شناخته می‌شوند که نیازمند دقت بسیار بالا و توجه به سیاق کلام و بافت متن هستند.
💡 تفاوت میان مفاهیم بسیار پیچیده در مباحث فلسفی گاهی باعث می‌شود که دانشجویان دچار سوءتفاهم شده و کلمات را به صورت متشابه و با معنایی کاملاً اشتباه درک کنند.
💡 در این پژوهش علمی، نویسنده تلاش کرده است تا میان دو نظریه بسیار نزدیک و متشابه، تفاوت‌های بنیادین و ساختاری آنها را به دقت تبیین نماید.
