به مکتبهای فکری، نظریهها یا رویکردهایی گفته میشود که پس از مارکسیسم کلاسیک به وجود آمدهاند و آن را نقد میکنند یا در راستای آن توسعه یافتهاند. این اصطلاح معمولاً شامل جریانهایی است که تحلیلهای مارکسی را بهروز کرده یا با مکاتب دیگر تلفیق کردهاند.