شرط جریان برائت عقلی

[ویکی فقه] شرط جریان برائت عقلی، امر لازم در جواز اجرای برائت عقلی است.
شرط جریان برائت عقلی، این است که مکلف برای یافتن حکم واقعی در منابع معتبر به جستجو و تفحص بپردازد و بعد از ناامید شدن از دست یابی به آن، به برائت عقلی عمل نماید، زیرا هنگامی برائت جاری می شود که بیان و دلیلی از طرف شارع به مکلف نرسیده باشد؛ بنابراین، اگر مکلفی که حکم واقعی را نمی داند به کتاب روایی معتبری که ظن قوی به وجود دلیل در آن است مثل « وسائل الشیعة » مراجعه نمود و دلیلی بر تکلیف پیدا نکرد، می تواند برائت عقلی جاری کند و در صورت مخالفت با حکم واقعی، چون عقاب او از مصادیق عقاب بلابیان است، عقل به عدم عقاب او حکم می نماید.در کتاب « کفایة الاصول » آمده است:«و اما البرائة العقلیة: فلا یجوز اجراؤها الا بعد الفحص و الیاس عن الظفر بالحجة علی التکلیف لما مرت الاشارة الیه من عدم استقلال العقل بها الا بعدهما».