واژه «گپر» در برخی متون کهن فارسی به عنوان نامی برای پوشش جنگی و زره به کار رفته است و در معنای اصلی خود به نوعی خفتان یا جامه محافظ رزمی اشاره دارد که جنگجویان برای حفاظت از بدن در میدان نبرد بر تن میکردند. این واژه در منابع لغوی به معنای لباسی سنگین و مقاوم آمده که معمولاً از جنس فلز، چرم یا ترکیبی از مواد سخت ساخته میشد تا از ضربه شمشیر، نیزه و تیر جلوگیری کند. گپر در واقع یکی از انواع پوششهای دفاعی در نظامیگری قدیم بوده که نقش مهمی در حفظ جان سربازان داشته است. در ساختار کاربردی، این واژه هممعنا با خفتان و زره دانسته شده و گاهی به جای آنها به کار رفته است. از نظر تاریخی، چنین پوششهایی در ارتشهای ایران باستان و دورههای بعدی اسلامی رایج بوده و جزء تجهیزات اصلی جنگجویان محسوب میشدهاند. واژه «گپر» در متون محدودتر و تخصصیتر دیده میشود و بیشتر بار واژگانی نظامی دارد تا کاربرد عمومی. در برخی فرهنگهای لغت، آن را معادل «جامه جنگی» نیز ذکر کردهاند که نشاندهنده کاربرد حفاظتی آن است. بنابراین این واژه بهطور مستقیم با مفهوم پوشش محافظ در جنگ مرتبط است و جنبه توصیفی نظامی دارد. در مجموع، «گپر» به معنای نوعی زره یا خفتان جنگی برای محافظت از بدن در نبرد است. این واژه بازتابی از تجهیزات دفاعی در فرهنگ نظامی ایران و جهان اسلام در دوران کهن به شمار میرود.
گپر
لغت نامه دهخدا
گپر. [ گ َ ] ( اِ ) گبر. خفتان. ( لغت فرس ):
یکی گپر پوشید زال دلیر
به جنگ اندر آمد بکردار شیر.اسدی ( از لغت فرس 1540 ).رجوع به گبر شود.
فرهنگ معین
(گَ ) (اِ. ) خفتان.
فرهنگ عمید
= کَبْر
فرهنگ فارسی
( اسم ) خفتان.
ویکی واژه
خفتان.