«وطوطه» واژهای با ریشه عربی است که در متون لغوی فارسی و عربی چند معنای نزدیک به هم برای آن ذکر شده است و بیشتر در حوزه وصف حالت گفتار و ضعف به کار میرود. در لغتنامه دهخدا، این واژه نخست به معنای سست گردیدن و دچار ضعف شدن آمده است؛ یعنی حالتی که در آن چیزی یا کسی از استحکام، نیرو یا استواری پیشین خود فاصله میگیرد و به نوعی دچار ناتوانی میشود. معنای دیگر آن به سخن گفتن با کلمات متقارب و پیدرپی اشاره دارد؛ یعنی فرد با سرعت و پشت سر هم سخن میگوید، به گونهای که واژهها به یکدیگر نزدیک و فشرده شنیده میشوند. در همین راستا، «وطوطه» گاهی به مفهوم تندی و شتاب در سخن گفتن نیز به کار رفته است؛ به این معنا که گوینده با سرعت زیاد و بیوقفه کلمات را بر زبان میآورد. از نظر ادبی، این واژه میتواند حالتی از گفتار شتابزده، آمیخته با ضعف یا آشفتگی را نیز القا کند، بهویژه زمانی که سرعت سخن مانع وضوح کامل کلمات شود. همچنین در برخی منابع، «وطوطه» به عنوان اسم مصدر، معنای ضعف و سستی را در خود حفظ کرده و به نوعی بیانگر ناتوانی جسمی یا روحی است. بنابراین، این واژه هم در توصیف سستی و ضعف و هم در وصف نوعی سخن گفتن سریع و فشرده کاربرد دارد. در یک جمعبندی علمی، میتوان گفت «وطوطه» به حالتی از سستی یا گفتار تند و متوالی با واژههای نزدیک به هم اشاره میکند که بسته به بافت جمله، یکی از این دو معنا برجسته میشود.
وطوطه
لغت نامه دهخدا
( وطوطة ) وطوطة. [ وَطْ وَ طَ ] ( ع مص ) سست گردیدن. || سخن گفتن با کلمات متقارب. ( اقرب الموارد ). سخن گفتن به جلدی و تندی. || ( اِمص ) ضعف و سستی. جلدی و تندی در سخن گفتن. ( ناظم الاطباء ).
فرهنگ فارسی
سست گردیدن سخن گفتن با کلمات متقارب