مجاع

این کلمه واژه‌ای عربی است که در منابع قدیمی چند معنای متفاوت دارد و کاربردهای آن بسته به زمینه متغیر است. اصلی‌ترین معنای آن «گرسنگی» است و در متون طب و ادبی به کمبود غذا یا احساس گرسنگی اشاره دارد. همچنین مجاع به غذایی گفته می‌شود که از خرمای خشک و شیر تهیه شده و گاهی به کسی اطلاق می‌شود که علاقه زیادی به خوردن شیر با خرما دارد. در منابع دیگری، مجاع به نوعی آش تنک گفته شده که از آب و آرد تهیه می‌شود و غذای ساده و سبک به شمار می‌رود. این اصطلاح در متون پزشکی و غذایی مانند «ناظم الاطباء»، «منتهی الأرب» و «آنندراج» ثبت شده است و نشان‌دهنده تنوع غذایی و عادات تغذیه‌ای در دوران قدیم است. مجاع هم مفهومی مرتبط با گرسنگی و نیاز به خوراک دارد و هم نام یک نوع غذای سنتی ساده و مقوی است. در مجموع، مجاع به معنای گرسنگی، غذایی از خرما و شیر و نوعی آش تنک است که کاربردهای عملی و استعاری در متون قدیمی دارد.

لغت نامه دهخدا

مجاع. [ م َ ] ( ع اِمص ) گرسنگی. ( ناظم الاطباء ): هو منی علی قدر مجاع الشبعان؛ یعنی او از من برقدر گرسنگی سیر است. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ).
مجاع. [ م َج ْ جا ] ( ع ص ) آن که اکثر، خرمای خشک با شیر خورد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || آن که اکثر شیر بر سر خرما خورد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). آن که شیر بر بالای خرما خورد. ( ناظم الاطباء ). آن که شی-ر خوردن پس از خرما را دوست دارد. ( از اقرب الموارد ).
مجاع. [ م ُج ْ جا ] ( ع اِ ) آش تنک که از آب و آرد ترتیب دهند. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ). آش اوماج و آشی که از آب و آرد ترتیب دهند. ( ناظم الاطباء ).

فرهنگ فارسی

آش تنک که از آب و آرد ترتیب دهند

کپه اقلی یعنی چه؟
کپه اقلی یعنی چه؟
هوابد یعنی چه؟
هوابد یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز