واژه «علهاء» در متون لغوی کهن عربی به معنای نوعی پوشش جنگی یا لباس محافظتی به کار رفته است که برای جنگاوران در زیر زره استفاده میشده است. این پوشش معمولاً از دو لایه پارچه یا جامه تشکیل میشد که درون آن با پشم شتر یا مواد نرم پر میگردید تا ضربات نیزه و شمشیر را کاهش دهد. هدف اصلی از استفاده این جامه، افزایش ایمنی بدن در میدان جنگ و جلوگیری از آسیب مستقیم سلاحهای تیز بوده است. در توصیفهای لغوی آمده که این لباس را افراد شجاع و جنگجویان زیر زره خود میپوشیدند تا در برابر ضربات مقاومتر باشند. گاهی این نوع پوشش با نامهایی مانند کژآگند یا قزآگند نیز شناخته شده که همگی به همین مفهوم حفاظتی اشاره دارند. علاوه بر معنای پوششی، در برخی منابع «علهاء» به عنوان نام یک اسب نیز ذکر شده است که نشاندهنده کاربرد نام در حوزههای مختلف است. این واژه در اصل از اصطلاحات نظامی و جنگی فرهنگ عربی قدیم به شمار میرود و نشاندهنده اهمیت تجهیزات محافظتی در جنگهای گذشته است. کاربرد آن بیشتر در متون تاریخی و لغوی دیده میشود و امروزه رایج نیست. چنین واژگانی تصویر روشنی از شیوههای جنگ و پوشش رزم در دوران کهن ارائه میدهند. به طور کلی، «علهاء» به جامهای محافظتی در زیر زره و نیز در برخی موارد به نام یک اسب در متون قدیم اشاره دارد.
علهاء
لغت نامه دهخدا
علهاء. [ ع َ ] ( ع اِ ) کژآگند. قزآگند. کج آگند. کچ آغند. جامه ای که درون آن به ابریشم کج پر شده باشد و روز جنگ پوشند. دو جامه ای که در آنها پشم شتر گذارند و در زیر زره پوشند. ( ناظم الاطباء ). دو جامه که در آن پشم شتر زنند و زیر زره پوشند. ( منتهی الارب ) ( از تاج العروس از صحاح ). دو جامه ای که در آنها پشم شتر زده میشود و شخص شجاع آنها را زیر زره میپوشد تا از ضربات نیزه محفوظ بماند. ( از لسان العرب ) ( از تاج العروس از المحکم ) ( از متن اللغة ). دو جامه ای که در آنها پشم شتر زنند و زیر زره پوشند تا از ضربات نیزه محفوظ دارد. ( از اقرب الموارد ). || ( اِخ ) نام اسبی است. ( از منتهی الارب ).
