سجلاء واژهای عربی است که در متون لغوی و ادبی برای توصیف برخی ویژگیهای ظاهری انسان و حیوان به کار رفته و دارای چند معنای مشخص در زبان کهن عربی و فارسی است. در یکی از اصلیترین معانی، این واژه برای توصیف زنی استفاده میشود که اندام بخش پایینی بدن او، بهویژه سرین و نشیمنگاه، بزرگ و برجسته باشد. در منابع لغوی قدیمی، این ویژگی به عنوان نشانهای از درشتی و پُری اندام معرفی شده و بیشتر جنبه توصیفی ظاهری داشته است. کاربرد این واژه در متون کهن معمولاً برای بیان ویژگی جسمانی زنان بوده و در زبان قدیم، چنین توصیفهایی در فرهنگ لغتها به صورت مستقیم و بدون پنهانکاری ذکر میشده است. واژه سجلاء همچنین برای توصیف شتر ماده نیز به کار رفته و در این معنا به شتری گفته میشود که پستانهای بزرگ و برجسته داشته باشد. این کاربرد در فرهنگ عربی و بادیهنشینی اهمیت داشته زیرا ویژگیهای جسمانی شترها در تشخیص توانایی، ارزش و وضعیت آنها مورد توجه قرار میگرفته است. در زبان لغوی، سجلاء صفتی است که مفهوم بزرگی، پُری و برجستگی را در بخشی از بدن انسان یا حیوان میرساند. جمع این واژه «سُجل» ذکر شده و در متون قدیمی ممکن است به صورتهای مختلفی در توصیف افراد یا حیوانات دیده شود. از نظر ادبی و زبانی، چنین واژههایی بخشی از شیوه توصیف دقیق اندام و ویژگیهای ظاهری در ادبیات و فرهنگ لغتهای قدیمی عربی و فارسی بودهاند. در مجموع، سجلاء واژهای توصیفی است که هم برای زنان با اندام درشت در بخش پایینی بدن و هم برای شتر ماده با پستانهای بزرگ به کار رفته و معنای اصلی آن بر بزرگی و برجستگی ظاهری دلالت دارد.
سجلاء
لغت نامه دهخدا
سجلاء. [ س َ ] ( ع ص ) زنی که سرین آن بزرگ و کلان باشد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). المراءة العظیمةالمأکمه. ( اقرب الموارد ). ج، سُجْل. || ناقة سجلاء؛ شتر ماده بزرگ پستان. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ).
