استفهام توبیخی

پرسش سرزنش‌آمیز، پرسش ملامت‌آمیز

[ویکی فقه] استفهام توبیخی به پرسش به قصد توبیخ مخاطب به سبب فعل مورد سؤال گفته می شود.
«استفهام توبیخی» که از اقسام استفهام مجازی است، یعنی آن چه پس از استفهام قرار گرفته، واقع شده است؛ ولی نمی بایست انجام می گرفت؛ لذا می گویند مخاطب را توبیخ می کند.
دیدگاه ها درباره استفهام توبیخی
برخی استفهام توبیخی را همان استفهام انکاری دانسته اند؛ با این تفاوت که مفهوم «انکار» در اولی، توبیخی و در دومی، ابطالی است.استفهام توبیخی را استفهام تقریعی نیز دانسته اند؛ مانند:۱. (الا تتبعن افعصیت امری)؛ "که از من پیروی کنی آیا از فرمانم سر باز زدی". ۲. (... اتعبدون ما تنحتون)؛ "آیا آنچه را می تراشید می پرستید". ۳. (الم یان للذین آمنوا ان تخشع قلوبهم لذکر الله وما نزل من الحق...)؛ "آیا برای کسانی که ایمان آورده اند هنگام آن نرسیده که دلهایشان به یاد خدا و آن حقیقتی که نازل شده نرم و فروتن گردد".
عناوین مرتبط
استفهام انکاری.