ابن معصوم ابراهیم حسینی قزوینی
ابن معصوم ابراهیم حسینی قزوینی، که با نام ابراهیم قزوینی نیز شناخته میشود، فقیه و عالم برجسته شیعی بود که در سال ۱۰۶۵ق/۱۶۵۵م در تبریز متولد شد و بیشتر عمر خود را در قزوین زیست و همانجا درگذشت، هرچند تاریخ وفات او در منابع مختلف ۱۱۴۵ق تا ۱۱۴۹ق نیز ذکر شده است. وی تحصیلات اولیه خود را نزد پدر خویش و همچنین عالمان نامداری همچون حسین بن جعفر خوانساری، امیر عبدالباقی، محمدباقر هزار جریبی غروی، شیخ محمدمهدی فتونی عاملی، شیخ یوسف بحرانی و دیگران فراگرفت و از برخی آنان اجازه روایت نیز دریافت نمود. تحصیلات تکمیلی او احتمالاً در حوزههای علمی عراق، بهویژه در نجف، صورت گرفته است و شاگردان معروفی چون شیخ عبدالنّبی قزوینی از محضر او بهره بردهاند. ابن معصوم ابراهیم قزوینی در زمینه فقه و روایت از دانشمندان برجسته عصر خود به شمار میرفت و آثار و تعلیمات او در منابع شیعی مورد استناد بوده است. حضور وی در مراکز علمی و نزد عالمان برجسته، جایگاه او را در سلسله نقل روایات و تدریس فقه تثبیت کرده و او را به یکی از شخصیتهای مهم علمی و مذهبی دوره صفوی تبدیل کرده است. آثار و روایات ابن معصوم قزوینی در کتابهای معتبر شیعی مانند «الذریعة الی تصانیف الشیعة» و مستدرک الوسائل ثبت شده و نشاندهنده عمق دانش و تأثیرگذاری او در حوزه فقه و علوم دینی است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اِبْراهیم ِ قَزْوینی، ابن معصوم بن فصیح حسینی (۱۰۶۵- ۱۱۴۵ق / ۱۶۵۵-۱۷۳۲م )، فقیه و عالم.
اِبْراهیم ِ قَزْوینی، ابن معصوم بن فصیح حسینی در تبریز زاده شد، ولی در قزوین زیست و همان جا درگذشت. تاریخ وفات او را ۱۱۴۸ و ۱۱۴۹ق نیز نوشته اند.
آقابزرگ، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۳، ص۳۳۷.
وی نزد پدر خویش و چند تن از عالمان بنام آن روزگار مانند حسین بن جعفر خوانساری، امیر عبدالباقی، محمدباقر بن محمدباقر هزار جریبی غروی، شیخ محمدمهدی فتونی عاملی، شیخ یوسف بحرانی صاحب حدائق، (۱۱۸۶ ق / ۱۷۷۲م )، محمدباقر مجلسی (۱۱۱۰ق / ۱۶۹۸م )، آقا جمال خوانساری و شیخ جعفر قاضی درس خوانده و از ۴ تن اخیر اجازه روایت نیز یافته است.
نوری طبرسی، میرزاحسین، ج۳، ص۳۸۴، مستدرک الوسائل، تهران، ۱۳۱۸-۱۳۲۱ق.
هر چند تصریح نشده که قزوینی در کجا درس خوانده است، اما گویا تحصیلات وی بیشتر در عراق و به خصوص در حوزه علمیّه نجف بوده و عالم معروف شیخ عبدالنّبی قزوینی از شاگردان او به شمار آمده است.
مدرس، محمدعلی، ج۴، ص۴۵۰، ریحانة الادب، تبریز، ۱۳۴۶ش.
...