مویزک

مویزک. [ م َ زَ ] ( اِ ) اسم فارسی مویزج است. ( تحفه حکیم مؤمن ). یک قسم دانه سیاه. ( ناظم الاطباء ). مویز کوهی.دانه ای است دارویی و آن کشنده شپش است. مویزج. ( ازیادداشت مؤلف ). حبی باشد سیاه و بهترین آن مصری بود و آن را مویزج حجری گویند و به عربی زبیب الجبل خوانند یعنی مویز کوهی. ( برهان ) ( آنندراج ):
آن بز نگر که در پی طفلی همی دود
بهر مویزکی که جز آنش عزیز نیست.خاقانی.رجوع به مویزج شود.
- مویزک عسلی؛ اسم فارسی دبق است. ( تحفه حکیم مؤمن ). مویزج عسلی. و رجوع به دبق و نیز ترکیب مویزج عسلی در ذیل مویزج شود.
- مویزک کوهی؛ مویزج است به فارسی. ( تحفه حکیم مؤمن ). رجوع به مویزج شود.
|| قسمی مار خردجثّه که زهری قتال دارد. ( یادداشت مؤلف ).

( اسم ) گیاهی است دو ساله از تیره آلاله بارتفاع معادل یک متر که منشا رویش آنرا نواحی بحرالروم ( مدیترانه ) میدانند امروزه غالبا بعنوان گیاه زینتی پرورش مییابد. برگهای این گیاه پنجه یی و شامل ۵ تا ۸ قطعه است.گلهایش برنگ بنفش یا سفید و مجتمع بصورت خوشه است. میوه اش برگه و شامل دانه های تیره رنگ و نامنظم و زاویه دار است. از دانه آن که تنها قسمت مورد استفاده این گیاه است پس از خرد شدن بوی قوی و نامطبوع استشمام میگردد. در دانه مویزک آلکالوئیدهایی وجود دارد که عبارتند از: دلفی نین و استافیزگرین آلبومن. دانه های این گیاه علاوه بر دو آلکالوئید مذکور معادل ۳٠ تا ۳۵ درصد مواد روغنی وجود دارد که قابل استخراج است. از دانه آن در طب عوام و در دامپزشکی برای از بین بردن حشرات طفیلی استفاده میشود حب الراس زبیب الجبل کشمش کولی کشمش کاولیان زبیب بری میویزک میویزج مویزج علف شپش اسطافیس اغریا. توضیح ۱- وجه تسمیه این گیاه به علف شپش از آنروست که گرد ( پودر ) دانه هایش دافع حشرات موذی از جمله شپش است. توضیح این گیاه را باعلف شپش که در صفحه ۲۳۳۸ جلد دوم این فرهنگ شرح شده نباید اشتباه کرد زیرا گیاه مذکور بر خلاف این گیاه حشرات و من جمله شپشک دامها را بخود جلب میکند. یا مویزک عسلی گیاه داروش را گویند که دانه هایش بنام حب العصفور مشهورند. توضیح این گیاه بنامهای دبق و مویزه نیز نامیده شده است.

💡 آن، بز نگر که در پی طفلی همی رود بهر مویزکی که جز آنش عزیز نیست