در معنای لغوی و کلاسیک، این اصطلاح به «گوشه برگشته زبرین کمان» اشاره دارد؛ یعنی بخشی از کمان که در قسمت بالایی آن به سمت داخل یا بیرون انحنا یافته و محل اتصال زه یا ساختار اصلی کمان محسوب میشود. این معنا در فرهنگهای معتبر فارسی مانند لغتنامه دهخدا و دیگر فرهنگهای سنتی ثبت شده و بیشتر در متون ادبی، تاریخی و توصیف ابزارهای جنگی کهن دیده میشود. از نظر ساختار واژگانی، «رَجُل» در این ترکیب به معنای پایه، گوشه یا بخش تکیهگاهی آمده و «القوس» به معنای کمان است، بنابراین کل ترکیب به یکی از اجزای فنی کمان دلالت دارد.
اما در کاربرد امروزی و غیرلغوی، بهویژه در حوزه طالعبینی و نجوم عامه، «رجل القوس» گاه به معنای «مرد متولد برج قوس» نیز به کار میرود. در این معنا، مقصود مردی است که در بازه زمانی مربوط به برج قوس، یعنی تقریباً ماه آذر، متولد شده باشد. در توصیف شخصیت چنین فردی معمولاً ویژگیهایی مانند استقلالطلبی، ماجراجویی، صراحت در گفتار، خوشبینی، انرژی بالا و علاقه به سفر و کشف ناشناختهها ذکر میشود. این کاربرد بیشتر در متون مربوط به طالعبینی، تحلیل شخصیت و مطالب عمومی درباره برجهای فلکی دیده میشود.
