ادله امضائی

[ویکی فقه] حکم و دلیل تأیید شده از جانب شارع مقدس را امضایی یا حکم امضایی گویند و در مقابل آن، احکام و ادله تأسیسی است: عقود، ایقاعات و برخی موارد دیگر، مانند وجوب ختنه، وجوب حداد زن پس از مرگ شوهر و وجوب وفا به نذر از احکام امضایی اند. همچنین حجیت بیشتر امارات و نیز اصول لفظی امضایی است.
پیش از ظهور اسلام، برای تنظیم مناسبات حقوقی، معاملاتی، اقتصادی و نیز مراسم عبادی قواعد و مقرّراتی میان مردم وجود داشت که برخی از شرایع پیشین و برخی دیگر از بنای عقلا نشأت می گرفت. آن دسته از قواعد و مقررات و مراسمی که پس از اسلام شارع آنها را- هرچند با سکوت و نهی نکردن، خواه به طور کامل یا با اصلاحات جزئی یا کلی- تأیید و امضا کرده است، احکام و ادلۀ امضایی نامیده می شود و در مقابل آن، احکام و ادلۀ تأسیسی است.
برخی از موارد احکام امضائی
عقود (عقد)، ایقاعات (ایقاع) و برخی موارد دیگر، مانند وجوب ختنه، وجوب حداد زن پس از مرگ شوهر و وجوب وفا به نذر از احکام امضایی اند. همچنین حجیت بیشتر امارات (اماره)- مانند حجیّت خبر ثقه- و نیز اصول لفظی (اصل لفظی) امضایی است.
امضائی بودن احکام وضعی
برخی، امضایی بودن تمامی احکام وضعی (حکم وضعی) بر خلاف احکام تکلیفی (حکم تکلیفی) را از جمله تفاوتهای این دو دسته از احکام دانسته اند.
← تقسیم احکام وضعی به اعتبار موضوعات
...

💡 با اين بيان روشن شد كه ثقلين از يكديگر جدايى ناپذيرند؛ قرآن كريمثقل اكبر است و دلالت ادله گوناگون عقلى و نقلى بر مطلب معين به منزلهدلالت آياتى از قرآن بر آن مطلب خواهد بود و ادله قرآنى، روايى و عقلى بر روى همبه منزله دليل يگانه و حجت واحد است.

💡 اين آيات حجت هايى است كه بر يگانگى خداى تعالى در ربوبيت دلالت مى كند، ادله اىاست كه به حكم آن بايد يوم الفصلى باشد، و در آن مكذبين به جزاى خود برسند، ونيز به كيفرهايى كه براى آنان تهيه شده، و به نعمت و كرامتى كه براى مردم باتقوى آماده شده اشاره مى كند، و سوره را با توبيخ و مذمت منكرين كه از عبادت خدا وايمان به گفتار او استكبار مى ورزند، ختم نموده است.

💡 و به همين جهت بر او واجب است كه در ميان اين نوع افرادى داشته باشد كه همواره داراىاخلاص در توحيد باشند و امر توحيد را زنده نگهدارند، از آن دفاع نموده و مردم را ازخواب غفلت و جهالت بيرون نمايند، و براى آنان ادله توحيد را اقامه نموده و شواهد ومعجزات آن را ارائه دهند. و اين رابطه كه در حقيقت رابطه تعليم و تعلم است نه سوق(از ناحيه انبيا) و متابعت (از ناحيه مردم ) همواره برقرار باشد.

💡 اگرچه طبق ادله اى كه اقامه شده، آفرينش ماده از عدم عقلامحال نيست و اعتقاد به ايجاد آن بعد از عدم، مستلزم تناقض عقلى نمى باشد بلكه مسبوقنبودن اين عالم به عدم، محال و مستلزم تناقض عقلى است، لكنعقول ما از تصور حصول شى ء از لاشى ء يعنى خلقت ماده از عدم، عاجز است و هرچند ازطريق برهان عقلى يقين داريم كه ايجاد شى ء از عدم، ممكن است ومحال نيست ولى از تصور آن قصور داريم.