نایب تنگری

کلمه‌ی «نایب تنگری» در فارسی به معنای قائم‌مقام خداوند است. این واژه از ترکیب دو بخش ساخته شده است: «نایب» در عربی به معنی قائم‌مقام یا جانشین و «تنگری» در ترکی به معنای خدا است. بنابراین «نایب تنگری» به شخصی گفته می‌شود که نماینده یا جانشین خداوند بر زمین محسوب می‌شود. این اصطلاح معمولاً کنایه از خلیفه، پادشاه یا حاکم مشروع است که قدرت و اختیارش را از خدا می‌داند و حکومت او مشروعیت الهی دارد. در متون قدیم فارسی و متون تاریخی، این واژه برای توصیف حاکمان یا فرمانروایانی که جانشین خدا در زمین معرفی می‌شدند به کار می‌رفته است. از نظر دستوری، «نایب تنگری» یک ترکیب اضافی و وصفی است که بر مقام و جایگاه الهی یا مشروعیت فرمانروایی تأکید می‌کند. کاربرد این واژه بیشتر در متون تاریخی، ادبی و مذهبی بوده و بیانگر اقتدار و مشروعیت الهی پادشاه یا خلیفه است.