سؤال الاخلاق

[ویکی نور] سؤال الاخلاق مسامهة فی النقد الاخلاقی للحداثة الغربیة اثر طه عبدالرحمن، کتابی پیرامون مکارم اخلاق، آفت های اخلاقی و روش معالجه آن ها به همراه نقد و بررسی آراء و نظریات برخی از فلاسفه غربی در مورد آن هاست.
کتاب با مقدمه نویسنده در بیان اختصاص انسان به عقلانیت یا اخلاقیت آغاز و مطالب، در هشت فصل، تنظیم شده است.
نویسنده با بیانی فلسفی، ابتدا به تعریف حقیقت مکارم اخلاق پرداخته، پس از بررسی تبعیت دین و اخلاق از یکدیگر و نقد آن، حدود عقلانیت مجرده را مطرح کرده و در ادامه، از کیفیت دفع آفات اخلاقی، کیفیت تقویت اخلاق، حدود اخلاق، دعوت به اخلاق اسلامی و تجدید فکر دینی اسلامی پرداخته است.
نویسنده در فصل اول، به بررسی حقیقت مکارم اخلاق و ارتباط آن با دین پرداخته است. نویسنده در بحث تبعیت دین از اخلاق، به نقد و بررسی دو تن از فلاسفه غرب، با نام های «آگوستین» و «توماس اکوینی» و استناد آن ها به دو اصل «الایمان بالاله» و «ارادة الاله» پرداخته است.
مقتضی مبدأ الارادة الخیرة، اعتراضات بر ادعای تبعیت دین از اخلاق، استقلال اخلاق از دین، مقتضی مبدا لا وجوب من الوجود، از جمله مباحث این فصل می باشند.پس از نقد و بررسی آراء فلاسفه غرب پیرامون اخلاق و تبعیت یا عدم تبعیت آن از دین، در پایان این فصل، نویسنده چنین نتیجه گرفته که دین و اخلاق، در حقیقت شیء واحد بوده و نه دین بدون اخلاق ممکن است و نه اخلاق بدون دین، معنایی دارد. وی در اثبات این امر، به بررسی سه اصل زیر پرداخته است:

💡 66 - عن جراح المدائنى قال: قال لى ابو عبدالله عليه السلام: الا احدثكبمكارم الاخلاق ؟ الصفح عن الناس و مواساهالرجل اخاه فى ماله و ذكر الله كثيرا.

💡 قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله: بعثت بمكارم الاخلاق ومحاسنها(126) من ازطرف خداوند براى مكارم اخلاق ومحاسن آن مبعوث شده ام.

💡 490- بحارالا نوار، ج 76، ص 202 و 203 و در حاشيه بحار بهنقل از مكارم الاخلاق، ص 40، 41 و 337.

💡 457- بحارالا نوار، ج 81، ص 225 و 228 بهنقل از حاشيه بحار از مكارم الاخلاق، ص 450 و از اعلام الدين.

💡 444- مكارم الاخلاق؛ ص 12، فصل دوم - بحارالانوار؛ ج 16، ص 226، ((تاريخنبينا (ص ) ))، ((باب مكارم اخلاقه ))، ح 34.

💡 ما استيقظ رسول الله -صلى الله عليه وآله - من نوم الا خرالله ساجدا هرگاهپيامبر خدا (ص ) از خواب برمى خاست، براى خدا سجده مى كرد. (مكارم الاخلاق، ص ‍39).