خرقه ٔ ملون

«خرقهٔ ملون» در اصطلاح تصوف به جامه‌ای رنگین و غیرسفید گفته می‌شود که صوفیان برای پرهیز از اشتغال ذهنی به نظافت ظاهری و حفظ لباس سفید بر تن می‌کردند. واژه «ملون» به معنای رنگارنگ یا رنگ‌آمیزی‌شده است و در این ترکیب به لباسی اشاره دارد که یکدست سفید نیست و معمولاً دارای رنگ‌های مختلف یا تیره است. در فرهنگ صوفیه، انتخاب چنین خرقه‌ای جنبه‌ای عملی و معنوی داشت و هدف آن رهایی سالک از دغدغه‌های مربوط به پاکیزگی مداوم لباس بود. بر اساس منابع لغوی، صوفیان معتقد بودند که خرقه ملون به دلیل پنهان کردن آلودگی‌ها، موجب تمرکز بیشتر بر ذکر، عبادت و مراقبه می‌شود. این نوع لباس غالباً در رنگ‌های تیره مانند آبی کبود یا سیاه نیز دیده می‌شد تا آثار چرک و آلودگی کمتر نمایان گردد. در مقابل، لباس سفید اگرچه در اصل پاکیزه‌تر و پسندیده‌تر شمرده می‌شد، اما نیاز به مراقبت و شست‌وشوی مداوم داشت که از نظر برخی مشایخ صوفیه مطلوب نبود. بنابراین خرقهٔ ملون در نگاه برخی اهل تصوف، بر لباس سفید ترجیح عملی پیدا می‌کرد زیرا موجب کاهش اشتغال به امور ظاهری می‌شد. این انتخاب در واقع نوعی رویکرد زاهدانه بود که بر اولویت دادن به پاکی باطن نسبت به ظاهر تأکید داشت. در متون عرفانی، خرقه ملون نمادی از ساده‌زیستی، تمرکز بر معنویت و دوری از تشریفات دنیوی تلقی شده است.