«جفر البعر» یک نام جغرافیایی در منابع کهن عربی و اسلامی است و به ناحیهای آبی یا چشمهای در مسیرهای قدیمی حج و کاروانها اشاره دارد. این مکان در متون جغرافیایی قدیم به عنوان یک آبگاه یا منبع آب در مناطق بیابانی شبهجزیره عربستان معرفی شده است. بر اساس گزارشهای تاریخی، برخی آن را آبی در نزدیکی راه حجاج و در مسیر منطقه «حجر یمامه» دانستهاند که کاروانها در مسیر خود از آن استفاده میکردند. در روایتی دیگر، این آب به قبیله بنیکلاب و منابع آبی آنان نسبت داده شده و در محدوده میان حمی و نواحی جنوبی ذکر شده است. همچنین برخی منابع آن را میان مکه و یمامه، در مسیر کاروانهای حج معرفی کردهاند که اهمیت آن به دلیل قرار گرفتن در راههای ارتباطی و تجاری بوده است. در آن دوران، چنین آبگاههایی نقش حیاتی در تأمین آب مسافران، زائران و قبایل ساکن یا عبوری داشتهاند و به همین دلیل نام آنها در کتابهای جغرافیایی ثبت شده است. «جفر» در زبان عربی به معنای چاه یا گودال آب است و «البعر» بخشی از نام خاص این مکان محسوب میشود که هویت جغرافیایی آن را مشخص میکند. بنابراین این ترکیب در واقع نام یک چاه یا آبگیر تاریخی در مناطق بیابانی عربستان است. اهمیت آن بیشتر به دلیل موقعیت راهبردی در مسیرهای حج و کاروانی بوده است. در نتیجه، «جفر البعر» نام یک آب یا چاه تاریخی در سرزمین عربستان است که در مسیرهای قدیم مکه و یمامه قرار داشته و در منابع جغرافیایی کهن به آن اشاره شده است.
جفر البعر
لغت نامه دهخدا
جفر البعر. [ ج َ رُل ْ ب َ ] ( اِخ ) اصمعی گوید آبی است در نزدیکی راهص بر سر راه حجاج از ناحیت حجر یمامه. ابوزید الکلابی گوید از آبهای ابی بکربن کلاب است میان حمی و مهب جنوب. دیگری گفته است: جفرالبعرمیان مکه و یمامه است بر سر راه و آن آبی است مر بنی ربیعةبن عبداﷲبن کلاب را... ( از معجم البلدان ).