دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] جاسوسی منافقان (قرآن). جاسوسی منافقان صدر اسلام علیه مسلمانان، با گزارش اسرار آنان به دشمنان و کافران انجام می شد.
ومن الناس من یقول ءامنا بالله وبالیوم الاخر وما هم بمؤمنین(گروهی از مردم کسانی هستند که می گویند: «به خدا و روز رستاخیز ایمان آورده ایم.» در حالی که ایمان ندارند.) یخـدعون الله والذین ءامنوا وما یخدعون الا انفسهم وما یشعرون.(می خواهند خدا و مؤمنان را فریب دهند؛ در حالی که جز خودشان را فریب نمی دهند؛ (اما) نمی فهمند.) (منظور از خدعه منافقان نسبت به مؤمنان، اظهار ایمان جهت اطلاع یافتن از اسرار مسلمانان و نقل آنها برای دشمنان است.) لا یتخذ المؤمنون الکـفرین اولیاء من دون المؤمنین ومن یفعل ذلک فلیس من الله فی شیء الا ان تتقوا منهم تقـة ویحذرکم الله نفسه والی الله المصیر.(افراد باایمان نباید به جای مؤمنان، کافران را دوست و سرپرست خود انتخاب کنند؛ و هر کس چنین کند، هیچ رابطه ای با خدا ندارد (و پیوند او بکلّی از خدا گسسته می شود)؛ مگر اینکه از آنها بپرهیزید (و به خاطر هدفهای مهمتری تقیه کنید). خداوند شما را از (نافرمانی) خود، برحذر می دارد؛ و بازگشت (شما) به سوی خداست.) (کلبی گفته است: این آیه درباره منافقان (عبدالله بن ابی و اصحابش) نازل شده که یهود و مشرکان را دوست می داشتند و اخبار را به آنان می رسانیدند.) یـایها الذین ءامنوا لا تخونوا الله والرسول وتخونوا امـنـتکم وانتم تعلمون.(ای کسانی که ایمان آورده اید! به خدا و پیامبر خیانت نکنید! و (نیز) در امانات خود خیانت روا مدارید، در حالی که میدانید (این کار، گناه بزرگی است)!) (آیه یاد شده بنا بر یک قول، درباره یکی از منافقان است که خبر حرکت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم به سوی مشرکان را به اطلاع آنان رسانید.) انما یستـذنک الذین لا یؤمنون بالله والیوم الاخر وارتابت قلوبهم فهم فی ریبهم یترددون(تنها کسانی از تو اجازه (این کار را) می گیرند که به خدا و روز جزا ایمان ندارند، و دلهایشان با شک و تردید آمیخته است؛ آنها در تردید خود سرگردانند.) لو خرجوا فیکم ما زادوکم الا خبالا ولاوضعوا خلــلکم یبغونکم الفتنة وفیکم سمـعون لهم والله علیم بالظــلمین.(اگر آنها همراه شما (بسوی میدان جهاد) خارج می شدند، جز اضطراب و تردید، چیزی بر شما نمی افزودند؛ و بسرعت در بین شما به فتنه انگیزی (و ایجاد تفرقه و نفاق) می پرداختند؛ و در میان شما، افرادی (سست و ضعیف) هستند که به سخنان آنها کاملاً گوش فرامی دهند؛ و خداوند، ظالمان را می شناسد.) (مقصود از «فیکم»، رزمندگان جنگ تبوک است. «سماعون لهم» یعنی جاسوسانی برای منافقان.)
افشای جاسوسی منافقان
جاسوسی منافقان، علیه مؤمنان، با افشای راز آنان نزد یهود افشا شد.الم تر الی الذین تولوا قومـا غضب الله علیهم...(آیا ندیدی کسانی را که طرح دوستی با گروهی که مورد غضب خدا بودند ریختند؟! آنها نه از شما هستند و نه از آنان! سوگند دروغ یاد می کنند (که از شما هستند) در حالی که خودشان می دانند (دروغ نمی گویند)!) (مقصود از «الذین» در آیه مزبور، گروهی از منافقان اند که یهود را دوست می داشتند و اسرار مؤمنان را نزد یهود فاش می کردند.)
حزن پیامبر از جاسوسی
جاسوسی منافقان برای یهود، مایه حزن پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم شده بود.یـایها الرسول لا یحزنک الذین یسـرعون فی الکفر من الذین قالوا ءامنا بافوههم ولم تؤمن قلوبهم... سمـعون لقوم ءاخرین...(ای فرستاده (خدا)! آنها که در مسیر کفر شتاب می کنند و با زبان می گویند: «ایمان آوردیم» و قلب آنها ایمان نیاورده، تو را اندوهگین نسازند! و (همچنین) گروهی از یهودیان که خوب به سخنان تو گوش می دهند، تا دستاویزی برای تکذیب تو بیابند؛ آنها جاسوسان گروه دیگری هستند که خودشان نزد تو نیامده اند؛ آنها سخنان را از مفهوم اصلیش تحریف می کنند، و (به یکدیگر) می گویند: «اگر این (که ما می خواهیم) به شما داده شد (و محمد بر طبق خواسته شما داوری کرد،) بپذیرید، وگرنه (از او) دوری کنید!» (ولی) کسی را که خدا (بر اثر گناهان پی درپی او) بخواهد مجازات کند، قادر به دفاع از او نیستی؛ آنها کسانی هستند که خدا نخواسته دلهایشان را پاک کند؛ در دنیا رسوایی، و در آخرت مجازات بزرگی نصیبشان خواهد شد.)
