تصدیق اقناعی

[ویکی فقه] تصدیق اقناعی، از اصطلاحات علم منطق بوده و به تصدیق راجح، بدون مقارنت با اعتقاد بالفعل به امکان نقیض، اطلاق می گردد.
ابن سینا در منطق شفا تصدیق (مقابل تصور) را به لحاظ مراتب بر سه قسم می داند: ۱.یقینی: اعتقادی است که همراه آن اعتقاد دیگری (بالفعل یا قوّه قریب به فعل) وجود دارد، مبنی بر اینکه احتمال خلاف در اعتقاد وی منتفی است و امکان زوال این اعتقاد در او نیست.۲.شبه یقینی: اعتقادی است که یا همراه آن، اعتقادی که در قسم اول گفتیم وجود ندارد یا اگر وجود دارد امکان زوال دارد.۳.اقناعی ظنی: اعتقادی است که همراه آن، اعتقاد دیگری (بالفعل یا قوّه قریب به فعل) وجود دارد، مبنی بر اینکه احتمال خلاف در اعتقاد وی منتفی نیست. اگر هم وی این اعتقاد دوم را ندارد، از این روست که ذهن، متعرض آن نشده است و به آن توجه ندارد.
یادآوری
ابن سینا تصدیق اقناعی را با تصدیق ظنی مترادف می داند، اما خواجه طوسی بین این دو تفاوت قائل شده است: «… و در غیر (تصدیقِ) جازم اگر مقارنت حکم به امکان نقیض، بالفعل نباشد و سبب قبولش، مسامحت نفس بُوَد آن تصدیق اقناعی است، ولی اگر مقارنتِ (حکم به امکان نقیض) بالفعل باشد، چه امکان اقلی باشد چه اکثری، آن تصدیق که متعلق به طرف راجح باشد ظنی است».

💡 در سال ۱۹۰۶ میلادی، دولت ترانسوال قانون جدیدی وضع گردید که جمعیت هندی و چینی در مستعمرات را ملزم به ثبت هویت خود می‌کرد. در یک دیدار اعتراض جمعی که در ۱۱ سپتامبر همان سال در ژوهانسبورگ برگزار شد، گاندی برای اولین بار روش در حال تکامل ساتیاگراها (ارادت به حقیقت) یا اعتراض بدون خشونت را پیاده‌سازی کرد. گاندی از هندوها خواست که از قانون جدید سرپیچی کنند و مجازات این عمل را متحمل شوند. عقاید گاندی در مورد اعتراضات، بر پایه مهارت‌های اقناعی و روابط عمومی بنا نهاده شده‌است. او اینها را در سال ۱۹۱۵ میلادی به هند برد.