اکسیژن سنجی

«اکسیژن‌سنجی» در مهندسی پزشکی و علوم بالینی به روشی گفته می‌شود که برای اندازه‌گیری میزان اشباع اکسیژن خون به کار می‌رود و یکی از مهم‌ترین روش‌های پایش وضعیت تنفسی و گردش خون محسوب می‌شود. این فرایند معمولاً بر پایه خواص جذب نور توسط هموگلوبین اکسیژن‌دار و بدون اکسیژن انجام می‌گیرد؛ به این معنا که خون دارای اکسیژن و خون فاقد اکسیژن، نور را در طول موج‌های متفاوت به شکل‌های مختلف جذب می‌کنند. دستگاهی که برای این کار استفاده می‌شود، «اکسیژن‌سنج» یا پالس‌اکسیمتر نام دارد و معمولاً به انگشت، لاله گوش یا در برخی موارد به مچ متصل می‌شود. این دستگاه با تاباندن نور قرمز و مادون قرمز از بافت بدن، میزان نور عبوری یا بازتابی را اندازه‌گیری کرده و بر اساس آن درصد اشباع اکسیژن خون را محاسبه می‌کند. حاصل این اندازه‌گیری معمولاً با نماد SpO₂ نمایش داده می‌شود و به صورت درصد بیان می‌گردد. اکسیژن‌سنجی روشی غیرتهاجمی، سریع و بدون درد است و در بیمارستان‌ها، اتاق عمل، مراقبت‌های ویژه و حتی استفاده خانگی کاربرد گسترده دارد. این روش برای تشخیص کاهش اکسیژن خون، پایش بیماران تنفسی و ارزیابی عملکرد ریه بسیار مهم است. از نظر علمی، مبنای آن بر اصول طیف‌سنجی نوری و قانون جذب نور استوار است. بنابراین، «اکسیژن‌سنجی» به معنای سنجش میزان اشباع اکسیژن خون از طریق تحلیل جذب نور توسط هموگلوبین است.