بزاخه

( بزاخة ) بزاخة. [ ب ُ خ َ ] ( اِخ ) موضعی است که درآن مسلمانان را در خلافت ابی بکر جنگ واقع شد. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). یوم...؛ نام موضعی است که در آن بعهد ابی بکر مسلمانان را با اسد و غطفان وقعه ای رخ داد. رجوع به مجمع الامثال میدانی شود.

[ویکی فقه] بزآخه. بُزاخَه، نام چاه آبی در نجد واقع در اراضی بنی اسد که در سال ۱۱ هجری، هنگام خلافت ابوبکر در محل بزاخه، طلیحه پیامبر دروغین و سپاهیانش از خالد بن ولید، فرمانده سپاه اسلام، شکست خوردند.
بُزاخَه، نام چاه آبی در نجد واقع در اراضی بنی اسد یا طی که همسایه بنی اسد بودند.
شکست طلیحه در بزاخه
سپاهیان بنی اسد که پس از رحلت رسول اکرم (صلّی اللّه علیه وآله وسلّم)، به رهبری پیامبر دروغین طُلَیحه مرتد شدند، در سال ۱۱ هجری، هنگام خلافت ابوبکر در محل بزاخه از خالد بن ولید، فرمانده سپاه اسلام، شکست خوردند.در این جنگ، سپاه خالد را هزار تن از قبیله طی که از طلیحه روگردانده و به خالد پیوسته بودند، و طلیحه را عُیَینة بن حصن و هفتصد تن از بنی فَزاره از شاخه های غَطَفان، که از هم پیمانان قدیم بنی اسد بودند، یاری می کردند.
← فرار عیینه
(۱) ابن اثیر، کتاب الکامل، چاپ تورنبرگ، لیدن ۱۸۵۱ـ۱۸۷۶. (۲) ابن سعد، الطبقات الکبری، چاپ سخو (و دیگران)، لیدن ۱۹۰۵ـ۱۹۴۰. (۳) احمدبن یحیی بلاذری، فتوح البلدان، چاپ دخویه، لیدن ۱۸۶۶. (۴) محمدبن جریر طبری، تاریخ الرسل والملوک، چاپ دخویه (و دیگران)، لیدن ۱۸۷۹ـ۱۹۰۱. (۵) یاقوت حموی، معجم البلدان، چاپ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ ۱۸۶۶ـ۱۸۷۳. (۶) L Caetani، Annali dell’Islam، Milano ۱۹۰۵-۱۹۲۶، II، ۶۰۴ ff. (۷) Muir، Caliphate ۴، Edinburgh ۱۹۱۵، ۱۹-۲۳. (۸) Wellhausen، Skizzen، VI، ۹-۱۲.
[ویکی فقه] بُزاخه، چاهی در سرزمین نجد متعلق به قبیله طی یا بنی اسد که به سبب رویدادهای تاریخی شهرت و اهمیت یافته است.
جغرافی نگاران مسلمان درباره موقعیت درست این محل اطلاع دقیقی نداده اند، چنانکه برخی آن را ریگزاری در راه کوفه دانسته اند اما از گزارش های تاریخی چنین بر می آید که بزاخه به ناحیه ای وسیع تر اطلاق می شده است.
دو رویداد مهم در بزاخه
همین مآخذ از دو رویداد مهم با عنوان «یوم بزاخه » یاد کرده اند:
← جنگ بزرگ قبل اسلام
(۱) ابن اثیر، الکامل.(۲) ابن اعثم کوفی، احمد، الفتوح، به کوشش علی شیری، بیروت، ۴۱۱ق /۹۹۱م.(۳) ابن خلدون، العبر.(۴) ابن سعد، محمد، کتاب الطبقات الکبیر، به کوشش زاخاو، لیدن، ۳۲۲ق.(۵) ابوعبید بکری، عبدالله، معجم ما استعجم، به کوشش مصطفی سقا، بیروت، ۹۸۳م.(۶) ابوعبیده، معمر، ایام العرب قبل الاسلام، به کوشش عادل جاسم بیاتی، بیروت، ۴۰۷ق /۹۸۷م.(۷) خلیفة بن خیاط، تاریخ، به کوشش سهیل زکار، دمشق، ۳۸۷ق /۹۶۷م.(۸) طبری، تاریخ.(۹) قلقشندی، احمد، نهایة الارب، بیروت، ۴۰۵ق /۹۸۴م.(۱۰) مقدسی، مطهر، البدء و التاریخ، به کوشش کلمان هوار، پاریس، ۹۰۷م.(۱۱) همدانی، حسن، صفة جزیرة العرب، به کوشش محمد اکوع، بیروت، ۴۰۳ق /۹۸۳م.(۱۲) یاقوت، بلدان.(۱۳) یعقوبی، احمد، تاریخ، بیروت، ۳۷۹ق /۹۶۰م.

💡 طلیحه در محل بزاخه لشکر کشیده بود. در ابتدا خالد دو نفر از انصار را به عنوان طلیعه فرستاد که توسط او و برادرش کشته شدند. ابتدا مسلمانان شکست خورندند اما با پافشاری خالد و انصار فراریان دوباره جمع شدند. عیینه به سمت خالد رفت و از او وحی خواست که او عبارتی دو پهلو گفت که نتیجه جنگ هر چه می‌شد تفاوت در صدق آن نمی‌کرد. عیینه که رئیس قبیله فزاره بود گریخت و با این اتفاق شکست طلیحه در میدان جنگ آشکار شد. طلیحه و همسرش به شام گریختند. او بعدها در زمان عمر به مدینه آمد و اسلام آورد.