اسرار مسجدالحرام به مجموعهای از حکمتهای معنوی، تاریخی، عبادی و عرفانی این مکان مقدس گفته میشود که فراتر از ظاهر معماری و جایگاه جغرافیایی آن، به عمق قداست و فلسفه وجودی آن در جهان اسلام اشاره دارد. مسجدالحرام که همزمان با بنای نخستین کعبه شکل گرفت و در زمان حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) حدود آن تجدید و تثبیت شد، از کهنترین و مقدسترین مراکز عبادت در تاریخ توحید به شمار میآید و همین پیشینه قدسی، یکی از مهمترین اسرار عظمت آن است. راز بنیادین این مسجد در آن است که محل تجلی توحید، قبله همه مسلمانان و مرکز وحدت امت اسلامی است؛ بهگونهای که همه انسانها با هر زبان و نژاد، در یک نقطه به سوی خداوند روی میآورند و این خود نماد عمیق یگانگی در عبودیت است. حضور کعبه در قلب مسجدالحرام، به این مکان قداستی ویژه بخشیده و سبب شده است که عبادت، نماز، دعا، تلاوت قرآن و طواف در آن از ارزشی بسیار فراتر از دیگر مکانها برخوردار باشد. از منظر معنوی، یکی از مهمترین اسرار مسجدالحرام آن است که این مکان بهانهای برای وصال بنده با رحمت الهی و رسیدن به قرب معنوی خداوند محسوب میشود؛ یعنی انسان با ورود به این حریم، از تعلقات دنیوی فاصله گرفته و به خلوص، توبه، آرامش و حضور قلب نزدیک میشود. همچنین، حرم بودن این مسجد دارای حکمت امنیت، آرامش و حرمت است؛ به این معنا که این فضا نماد «حرم امن الهی» است و انسان در آن احساس پناه، سکون روحی و امنیت معنوی میکند. از دیدگاه تاریخی نیز حضور پیامبران الهی، وقوع مناسک بزرگ حج، و نقش این مکان در رخدادهای مهم اسلامی، از دیگر اسرار و ویژگیهای ممتاز آن به شمار میرود.
اسرار مسجدالحرام
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مسجد الحرام، همزمان با بنای کعبه توسط حضرت آدم(علیه السّلام) شکل گرفت و در زمان حضرت ابراهیم(علیه السّلام) در تجدید بنای کعبه، حدود مسجد نیز مشخص گردید. البته این حدود از ناحیه مردم رعایت نشد و در اطراف کعبه و داخل محدوده مسجد الحرام، اقدام به خانه سازی کردند. پس از اسلام به مرور، حدود اولیه به مسجد بازگردانده شد و بخشی نیز به آن افزوده گشت. حسین بن نعیم روایت می کند: «سالت ابا عبدالله علیه السّلام عما زادوا فی المسجد الحرام عن الصلاة فیه فقال: ان ابراهیم و اسماعیل حدا المسجد ما بین الصفاء و المروه فکان الناس یحجون من المسجد الی الصفاء». این حدیث شریف و سایر احادیثی که در این مورد وارد شده، بیانگر آن است که حدود مسجد از قبل تعیین شده است.
مسجد الحرام علاوه بر احکام کلی مساجد، دارای آداب و احکام مخصوص نیز هست. وجود کعبه در درون مسجد، قداست ویژه ای را به آن بخشیده است؛ به گونه ای که عبادت، نماز، دعا و قرآن در آنجا قابل مقایسه با سایر اماکن نیست. مسجدالحرام، دارای تاریخی کهن و پرماجرا است؛ حضور پیامبران و طمع مشرکان در تسخیر و یا تخریب این مکان مقدس، از دیگر ویژگی های این مسجد است که آن را از سایر اماکن جدا می کند.
حکمت های قداست مسجدالحرام
آنچه در این نوشتار به آن پرداخته می شود، اسراری است که در ویژگی ها و آداب این مکان مقدس نهفته است:
مسجد الحرام بهانه ای برای وصال
غرض از مسجد و میخانه ام وصال شماست جز این خیال ندارم خدا گ واه من است امام صادق(علیه السّلام) می فرماید: به هنگام ورود به مسجد الحرام بگو: «اللهم انی عبدک و البلد بلدک و البیت بیتک جئت اطلب رحمتک و اؤم طاعتک مطیعا لامرک راضیا بقدرک اسالک مساله المضطر الیک الخائف لعقوبتک اللهم افتح لی ابواب رحمتک و استعملنی بطاعتک و مرضاتک». تمام فرازهای این دعای شریف، بیان این حقیقت است که حضور در مسجد، بهانه ای برای وصال به رحمت خداوند است: ای قوم به حج رفته کجایید کجایید؟ معشوق همین جاست بیایید، بیاییدمعشوق تو همسایه و دیوار به دیوار در بادیه سرگشته شما در چه هوایید؟گر صورت بی صورت معشوق ببینید هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شماییدده بار از این راه بدان خانه برفتید یک بار از این خانه بر این بام برآیید
← وادی پاکان و طاهران
...