کوته بالا

واژه «کوته‌بالا» یک صفت در زبان فارسی است و به فردی گفته می‌شود که قد کوتاه یا قامتی کوتاه‌تر از حد معمول دارد. این واژه از دو بخش «کوته» به معنای کوتاه و «بالا» به معنای قامت، قد یا بلندی تشکیل شده است و در مجموع، مفهوم «کوتاه‌قد» را می‌رساند. در زبان و ادبیات فارسی، کوته‌بالا بیشتر در متون قدیمی، داستان‌ها و اشعار به کار رفته و امروزه واژه «کوتاه‌قد» رایج‌تر از آن است. این واژه معمولاً برای توصیف ویژگی ظاهری افراد استفاده می‌شود و در اصل بار معنایی مثبت یا منفی ندارد، بلکه تنها به اندازه قد و قامت اشاره می‌کند. با این حال، در برخی آثار ادبی و گفتارهای کهن، گاهی از واژه کوته‌بالا به صورت کنایه‌آمیز نیز استفاده شده است و ممکن است به فردی با توانایی یا جایگاه محدود اشاره داشته باشد، هرچند این کاربرد کمتر رایج است. شاعران و نویسندگان فارسی‌زبان برای توصیف شخصیت‌ها و ایجاد تصویرهای ذهنی روشن، از این واژه بهره گرفته‌اند و آن را در کنار صفات دیگر به کار برده‌اند. از نظر ساختار زبانی نیز، کوته‌بالا یکی از ترکیب‌های زیبا و کهن فارسی به شمار می‌آید که سادگی و رسایی خاصی دارد. بنابراین، «کوته‌بالا» در معنای اصلی خود به فردی گفته می‌شود که قدی کوتاه دارد و این واژه بیشتر در متون ادبی و زبان فارسی کهن برای بیان ویژگی ظاهری اشخاص به کار می‌رود.

لغت نامه دهخدا

کوته بالا. [ ت َه ْ ] ( ص مرکب ) کوتاه بالا. ( فرهنگ فارسی معین ). رجوع به کوته، کوتاه و کوتاه بالا شود.

فرهنگ فارسی

کوتاه قد قصیر.