جره باز

جره باز. [ ج ُرْ رَ / رِ ] ( اِ مرکب ) باز سپید نر و چست و چالاک و جلد و تیزو تند. ( ناظم الاطباء ). باز سپید و آن را شاهباز نیزگویند و تعریبش زرق بضم و تشدید خوانند. ( شرفنامه منیری ): حالی جره باز صولت پادشاه آن بوم اشکال شوم افعال را مرغ وار در قفس حبس محاصر پربریده و بال شکسته میدارد. ( المضاف الی بدایع الازمان ص 37 ).
فرّ امنش طوطی از خزران برآورده چنانک
جرامرش جره باز از مولتان انگیخته.خاقانی.چنگ همچون جره باز ازرق و کبکان بزم
دل بران ازرق وش بلبل فغان افشانده اند.خاقانی.درآمد شه از قول آن نوشناز
بدان جره ٔکبک چون جره باز.نظامی.شکسته دل آمد بمیدان فراز
ولی کبک بشکست با جره باز.نظامی.کسی چون بدست آورد جره باز
فروبرده چون موش دندان آز.سعدی.بر اوج فلک چون پرد جره باز
که بر شهپرش بسته ای سنگ آز.سعدی.بقید اندرم جره بازی که بود
دمادم سر رشته خواهد ربود.سعدی.از پر جره باز نازک تو
دشمنت را عقاب میخواهم.نورالدین ظهوری.رجوع به جره شود.

باز نرِ تیزپرواز: بر اوج فلک چون پَرَد جره باز / که در شهپرش بسته ای سنگِ آز؟ (سعدی۱: ۱۴۵ ).

( اسم ) باز سفید و چست و چالاک و شکاری.

💡 همای چتر شاهی کرد پرواز به زیرش جره بازی کرد پر باز

💡 درآمد شه از مهر آن نوش‌ناز بدان جره کبک چون جره باز

💡 به قید اندرم جره بازی که بود دمادم سر رشته خواهد ربود

💡 تیرش آن جره باز تیز پر است که پران ز آشیانه ظفر است

💡 آشیانی برق و تندر در بری از کنام جره بازان برتری