جواهر الفرایض در ارث

[ویکی فقه] جواهر الفرایض در ارث (ترجمه). کتاب «جواهر الفرائض در ارث»، ترجمه فارسی «جواهر الفرائض» خواجه نصیر است. ترجمه و پانوشت کتاب، توسط محمد حسن شفیعی شاهرودی و تحقیق آن به همت شیخ خالد غفوری و شیخ کاظم فتلی صورت گرفته است.
کتاب، متشکل از دو قسمت است که قسمت نخست آن، دارای دو فن و فن اول، دارای دو باب سه فصلی و شش فصلی و فن دوم، دارای دو باب و باب دوم، دارای دو فصل است و بخش دوم آن، واجد یک قاعدة (که خود متشکل از یک مقدمه و سه فصل است) و پنج باب می باشد؛ باب نخست، دارای سه فصل و باب پنجم، دارای یک فصل است و بقیه، فاقد فصلند. در پایان فصل پنجم، یک تمرین ذکر شده که بیشتر انواع باب یاد شده را شامل می شود.
گزارش محتوا
مباحثی که در ابواب و فصول کتاب مورد بررسی قرار گرفته اند، اجمالا، عبارتند از:
← قسم نخست
۱. ↑ ترجمه فارسی جواهر الفرایض در ارث،شفیعی،ص۶۵.۲. ↑ ترجمه فارسی جواهر الفرایض در ارث،شفیعی،ص۱۰۶به بعد.
منبع
...

💡 و اين معنايى كه ما براى آيه كرديم از هر معناى ديگرى كه در تفسير آن آورده اند به ذهننزديك تر است، مثلا بعضى گفته اند: مراد از موالى خويشاوندانى است كه ارث نمىبرند، نه ورثه كه در ارث بردن اولويت دارند، ولى هيچ دليلى از ظاهر و لفظ آيهبر اين گفتار نيست به خلاف ورثه كه آيهدليل بر آن است.

💡 در نوبت دوم، خواست باز همينطور حكم كند، ولى يكى از دو برادر تنى گفتند، فرض كنپدر ما الاغ بوده است، ما را در ارث مادرمان شريك گردان. عمر هم ثلث (يك سوم ) مجموعتركه را ميان هر چهار برادر على السويه تقسيم كرد.

💡 پس اينكه فرمود: (لكل _ براى هر كس ) معنايش اين است كه براى هر يك از شما چهمردتان و چه زنتان مواليى قرار داده ايم، يعنى اوليايى در ارث بردن معين كرده ايم،تا آنچه مال از شمال باقى مى ماند ارث ببرند.

💡 طارق بن شهاب زهرى، به نقل از دميرى در حيات الحيوان در مادّه ((حيه ))، مى گويد: عمربن خطاب در ارث جدّ، با برادران حكمهاى گوناگونى صادر نمود. سپس صحابه راجمع كرد و كتف گوسفندى را گرفت كه آن را در آن بنويسد. آنها ديدند عمر مى خواهد بهجاى جدّه، پدر قرار دهد! در اين هنگام مارى بيرون آمد و همه فرار كردند. عمر گفت: اگرخدا مى خواست آن را تثبيت كند، امضا مى كرد.

💡 وی برای ملکشاه حقی مطرح ساخت که مبتنی بر ارشدیت بود۱:" من برادر ارشد و توپسر جوانی، من به جانشینی برادرم الب ارسلان بیشتر محقم۲." ملکشاه در برابر این ادعا مفهوم توالی پدر – فرزند را پیش کشید و گفت: " وقتی پسر هست، برادر را حقی در ارث نیست".