عجلان

عجلان. [ ع َ ] ( ع ص ) تیزرو و سریع. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). ج، عَجالی ̍ و عِجال و عُجالی ̍. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ). || ( اِ ) ماه شعبان. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). || ( اِخ ) نام مردی. || نام بطنی از انصار. || ام عجلان نام مرغی است. ( ناظم الاطباء ).
عجلان. [ ع َ ] ( اِخ )ابن رُمَیثةبن ابی نمی، از امراء مکه است. مولد و وفاتش به مکه بود. پدر وی به سال 745 هَ. ق. ولایت را بدو واگذارد و به سال 777 درگذشت. ( از اعلام زرکلی ).

ابن رمیثه بن ابی نمی از امرائ مکه است مولد و وفاتش بمکه بود پدر وی بسال ۷۴۵ هجری قمری ولایت را بدو واگذارد و سال ۷۷۷ هجری قمری درگذشت

[ویکی فقه] عجلان یکی از حکمرانان بنی رمیثه بود. دوران حکمرانی آن ها از متلاطم ترین زمان ها بود که با رقابت سه قدرت هم جوار مصر، یمن و ایلخانان مغول در ایران برای نفوذ بیشتر در مکه هم زمان گشت.
بنی رمیثه فرزندان و نسل رمیثة بن ابی نمی محمد بن حسن بن علی بن قتاده از اشراف حسنی بودند. رمیثه پسرانی به نام ثقبه، سند، مغامس، عجلان و مبارک داشت که اینان و نسلشان بدین نام و نیز ذوی رمیثه شناخته می شوند. دوران حکمرانی آن ها از متلاطم ترین زمان ها بود که با رقابت سه قدرت هم جوار مصر، یمن و ایلخانان مغول در ایران برای نفوذ بیشتر در مکه هم زمان گشت و پیامد آن ایجاد بحران سیاسی و دست به دست شدن حکمرانی میان اشراف و بنی رمیثه و ناخرسندی مردم و حاجیان بود.
حکمرانی مکه
عجلان پس از تایید امارتش از سوی ممالیک مصر، توانست همراه برادرش ثقبه در برابر پرداخت ۶۰ هزار درهم به پدرش رمیثه، او را برای واگذاری حکومت به آن ها قانع کند. آغاز حکمرانی وی بر آن شهر، سال ۷۴۵ یا ۷۴۶ق. گزارش شده است. حکمرانی عجلان با پشتیبانی حاکمان یمن و ممالیک مصر و نیز تدبیر خود وی حدود ۳۰ سال تا ۷۷۷ق. به صورت مشترک و مستقل ادامه یافت. وی که در آغاز امارتش از توقع مشارکت برادرانش سند و مغامس در حکمرانی مکه آگاه بود، آن ها را برای دور کردن از تحولات مکه به وادی نخله فرستاد و پس از مدتی کوتاه برادر سومش ثقبه را نیز روانه آن جا کرد. اما آن ها به مصر رفتند و به سال ۷۴۶ق. سلطان مصر زندانی شدنشان را طی نامه ای که در تایید حکومت عجلان به مکه فرستاد، اعلام کرد.
اخراج از مکه
آن ها پس از آزادی (۷۴۷ق.) با بازگشت به مکه در حالی که نامه ای از سلطان مصر در تایید مشارکت این سه برادر در نیمی از حکمرانی مکه داشتند، با مخالفت عجلان روبه رو شدند؛ اما توانستند او را به سال ۷۴۸ق. از مکه اخراج کنند. وی به مصر رفت و پس از مدتی در شوال سال ۷۵۰ق. بر مکه تسلط یافت. برادرانش که از شهر رانده شده بودند، به یمن رفتند. در همان سال، میان عجلان و برادرش ثقبه درباره حکمرانی مکه که به صورت مشترک در دستان آن ها بود، اختلاف پدید آمد. سپس میان آن ها صلح برقرار شد و با رفتن عجلان به قاهره (۷۵۰ق.) ثقبه به تنهایی به حکمرانی پرداخت.
حکومت دوباره
...

💡 اءمّا بعد فانّى قد ولّيت نعمان بن عجلان الرّزقى على البحرين، و نزعت يدك بلا ذمّ لك، و لاتثريب عليك؛ فلقد اءحسنت الولاية، و اءدّيت الاءمانة،فاءقبل غير ظنين، و لاملوم، و لامتّهم، و لاماءثوم، فلقد اءردت المسير الى ظلمةاءهل الشّام. و اءجبت اءن تشهد معى؛ فانّك ممّن اءستهظر به على جهاد العدوّ، و اقامةعمودالدّين، ان شاء اللّه.(522)

💡 (امّا بعد! من (نعمان ابن عجلان زرقى ) را فرماندار (بحرين ) قرار دادم؛ و اختيار تورا از فرماندارى آنجا برگرفتم؛

💡 همچنين نعمان بن عجلان، (487) شاعر انصار، ضمن قصيده اى پس از رحلت پيامبراسلام (ص ) چنين سروده است:

💡 شيخ طوسى - رحمة اللّه عليه - مى فرمايد: نعمان بن عجلان از بنى زريق و كارگزارعلى (ع ) بر بحرين و عمّان بود.(528)

💡 شيعه حقيقى كيست ؟ محمد بن عجلان مى گويد: در محضر امام صادق (ع ) بودم، يكى از شيعيان وارد شد وسلام كرد، امام از او پرسيد: (برادرانت كه از آنها جدا شدى چگونه بودند؟)

💡 همه اين مطالب به گوش ابوبكر و عمر رسيد؛ پس شتابان به همراه ابوعبيد جراح روبه سقيفه بنى ساعد نهادند. اسيد بن حضير (193) و عويم بن ساعده (194) وعاصم بن عدى (195)، از بنى عجلان (196)، نيز به ايشان پيوستند و همگى درآنجا به صف نشستند.