سوره عادیات

[ویکی فقه] سوره عادیات صدمین سوره قرآن کریم است و از آن در باب صلات نام برده اند.
در حدیثی از امام صادق علیه السّلام در فضیلت تلاوت سوره عادیات و مداومت بر آن آمده است: « خداوند کسی را که بر تلاوت سوره عادیات مداومت کند، در روز قیامت با امیرالمؤمنین علیه السّلام محشور می کند و در کنف حمایت و در زمره رفیقان آن حضرت خواهد بود». خواندن سوره عادیات پس از حمد در رکعت دوم نماز جعفر و هنگام شانه کردن محاسن مستحب است.
تعریف عادیات
«عادیات» اسب های تیزتک و تندرو هستند که هنگام دویدن، همهمه صدایشان به گوش می رسد. خداوند در نخستین آیه این سوره به چنین اسب ها و اسب سواران چابکی سوگند می خورد که از سم اسبان آن ها آتش می پرد و سحرگاهان بر دشمن هجوم می آورند؛ و سوره بدین مناسبت عادیات نامیده شده است.
محتوای سوره عادیات
این سوره درباره ناسپاسی انسان و کفران نعمت های پروردگارش و حب شدیدش نسبت به خیر سخن می گوید، و نتیجه می گیرد انسان با این که دوستدار خیر خلق شد، و با این که خیر را تشخیص می دهد، اگر انجام ندهد حجتی بر خدا ندارد، بلکه خدا بر او حجت دارد، و به زودی به حسابش می رساند. برخی نکات تربیتی و انسان شناسی نیز در آن مطرح می شود و سوره با اشاره ای به رستاخیز و قیامت پایان می یابد.
محل نزول سوره مذکور
...
[ویکی شیعه] سوره عادیات یا والعادیات صدمین سوره و از سوره های کوچک قرآن است که یازده آیه دارد و با قسم آغاز می شود. نام سوره از آیه اول آن گرفته شده است و به معنای دوندگان و تیزتک ها است. درباره مکی یا مدنی بودن عادیات اختلاف است. این سوره در جزء سی ام قرآن قرار دارد.
سوره عادیات به جهادگران و زنده شدن مردگان در روز قیامت می پردازد و از ناسپاسی انسان سخن می گوید. در فضیلت تلاوت آن آمده است هر کس سوره والعادیات را بخواند، و بر آن مداومت کند، خداوند روز قیامت او را با امیر مؤمنان(ع) مبعوث می کند و در جمع او و میان دوستان او خواهد بود. سوره عادیات را در رکعت دوم نماز جعفر طیار می خوانند.
این سوره را عادیات (تیزتک ها) می نامند؛ زیرا خداوند در آیه اول، به آنها سوگند یاد کرده و از آنها سخن گفته است. این سوره را والعادیات نیز می گویند؛ زیرا سرآغاز سوره است. عادیات جمع «عادیة» در اصل به معنای گذشتن و جداشدن است. این کلمه در اینجا به معنای دویدن سریع است.
[ویکی اهل البیت] سوره عادیات صدمین سوره از قرآن است و دارای 11 آیه است.
از ابن عباس و قتاده نقل شده که سوره العادیات مدنی و بعضی هم گفته اند که مکی است.این سوره در ترتیب مصحف صدمین سوره و در ترتیب نزول چهاردهمین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره عصر و پس از آن سوره کوثر نازل شده است.
سوره عادیات به اجماع مفسرین یازده آیه است.
ابی بن کعب از پیامبر صلّی اللَّه علیه و آله روایت نموده که فرمود، هر کس آن را قرائت کند به او ده حسنه داده شود به عدد کسانی که در مزدلفه (شب عید اضحی) بیدار مانده اند و حاضر در عرفات شده اند.
سلیمان بن خالد از امام صادق علیه السلام روایت نموده که فرمودند: کسی که « والعادیات » را قرائت کند و قرائت آن را ادامه دهد خدا او را با امیرالمؤمنین علیه السلام در روز قیامت مخصوصا مبعوث نماید و در حجره آن حضرت از رفقای آن بزرگوار خواهد بود.
این سوره در باره ناسپاسی انسان و کفران نعمت های پروردگارش و حب شدیدش نسبت به خیر سخن می گوید، و نتیجه می گیرد با اینکه دوستدار خیر خلق شد، و با اینکه خیر را تشخیص می دهد، اگر انجام ندهد حجتی بر خدا ندارد، بلکه خدا بر او حجت دارد، و به زودی به حسابش می رساند

💡 با بررسی دقیق‌تری بر روی روایات مربوط به این سوره، علت بروز اختلاف در مکی یا مدنی بودن آن در روایات ترتیب نزول و سبب نزول سوره عنوان شده‌است. روایتی از علی بن ابی‌طالب از طریق سعید بن مسیب، روایت عبدالله بن عباس از عطاء، روایت مجاهد، روایت عکرمه و حسن بصری و روایت محمد بن نعمان از دسته روایاتی هستند که بنا به ترتیب نزول، این سوره را مکی معرفی کرده‌اند. در دو روایت ابن‌عباس از طریق ابو صالح و روایت ضحاک به مدنی بودن سوره عادیات تصریح شده‌است.

💡 متن این سوره پیچیده و در عین حال منسجم است. به لحاظ متون و مفاهیم آیات، نزدیک به سوره‌‎های قبل و بعدش — زلزال و قارعه — است که هر سه به وضوح به آخرت شناسی گرایش دارند. با این حال سوره عادیات، به‌طور رسمی به آن اشاره ندارد و به گونه‌ای رمزآلود و با مجموعه سوگندهای مرموز و سربسته به این موضوع نزدیک می‌گردد.