سوره علق

[ویکی فقه] عَلَق نود و ششمین سوره قرآن کریم می باشد که از آن در باب صلات نام برده اند.
از امام صادق علیه السّلام نقل شده که فرمود: «کسی که سوره علق را در روز یا شب تلاوت کند و در آن روز یا شب بمیرد، شهید مرده است و خداوند او را شهید محشور می کند و همچون کسی خواهد بود که در راه خدا همراه پیامبر صلّی اللّه علیه و آله شمشیر زده باشد» سوره علق از عزائم است که آیه سجده دارند و با تلاوت یا شنیدن آنها سجده واجب می شود و خواندن آنها در نمازهای واجب حرام است
مبدأ خلقت انسان
خداوند در آیه دوم این سوره، مبدا خلقت انسان را از «علق» (کلمه علق به معنای خون بسته شده است، یعنی اولین حالتی که منی در رحم به خود می گیرد.) می داند. نام «علق» برای سوره، از این آیه گرفته شده است. بعضی هم «علق» را از ریشه «تعلق» و وابستگی گرفته و گفته اند انسان از وابستگی ها و تعلقات خلق شده است.
اولین سوره نازل شده
خداوند متعال در این سوره رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم را امر می کند که قرآن را که به وحی خدا نازل می شود، تلقی کند. این سوره اولین سوره ای است که از قرآن نازل شده، و سیاق آیاتش آن چنان به هم ارتباط دارد که بتوان گفت یکباره نازل شده، و این سوره به طور قطع در مکه در غار حرا هنگام بعثت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم بر او نازل شد و در آن از خواندن و آفرینش انسان و تسلیم او و طغیانش سخن به میان آمده است.
ویژگی های سوره علق
...
[ویکی شیعه] سوره عَلَق یا إِقرا نود و ششمین سوره قرآن و اولین سوره ای (به نظر بیشتر مفسران) که بر پیامبر (ص) نازل شد. این سوره مکی است نوزده آیه دارد و در جزء سی ام قرآن واقع شده است. نام سوره برگرفته از آیه دوم آن است که اشاره به خلقت انسان از خون بسته (علق ) دارد.
ترتیب و ارتباط آیاتش به گونه‎ای است که می توان گفت تمام سوره یکباره بر پیامبر نازل شده است. برخی مفسران از این اوّلیّت سوره علق آغاز دعوت پیامبر اسلام را در قالب یک حرکت فرهنگی، برداشت می کنند.
علق از سوره های عزائم و دارای سجده واجب است که به عقیده شیعه در نماز نباید خوانده شود. گفتنی است خواندن این سوره ها در حال حیض یا جنابت ممنوع است.
[ویکی اهل البیت] سوره علق نودو ششمین سوره قرآن است و دارای 19 آیه است. این سوره اولین سوره نازل شده بر پیامبر اکرم (ص) و یکی از سوره های سجده دار است.
سوره علق مکی است.این سوره در ترتیب مصحف نود و ششمین سوره و در ترتیب نزول اولین سوره قرآن کریم است که پس از آن سوره قلم نازل شده است.
این سوره نوزده آیه به عدد عراقی (کوفی و بصری)، هیجده آیه به عدد شامی، بیست آیه به عدد حجازی، 72 یا 92 کلمه و 280 یا 288 حرف دارد.
اختلاف آن در دو آیه «الَّذِی یَنْهی» شامی و «لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ» حجازی می باشد.
ابی بن کعب از پیامبر صلی الله علیه و آله روایت کرده که فرمود: کسی که آن را قرائت کند مانند آن است که تمام سوره های مفصّله را قرائت کرده.
محمد بن حسان از امام صادق علیه السلام روایت نموده که هر کس در روز یا شبش قرائت کند «اقراء باسم ربک» را، آنگاه بمیرد در روز یا شب آن شهید مرده و خدا او را شهید برانگیزاند و او را زنده کند مانند کسی که در راه خدا با رسول الله صلی الله علیه و آله شمشیر زده است.
در این سوره رسول خدا (ص) را امر می کند به اینکه قرآن را که به وحی خدا نازل میشود تلقی کند. و این سوره اولین سوره ای است که از قرآن نازل شده، و سیاق آیات آن چنان به هم ارتباط دارد که بتوان گفت یکباره نازل شد.
برخی از مطالب بیان شده در این سوره عبارتند از:

💡 ثواب قرائت سوره علق   حديث: 1 و بهذاالاسناد عن الحسن عن ابن مسكان عن سليمان بنخالد عن ابى عبدالله عليه السلام قال من قرا فى يومخ او ليلته اقرا باسم ربك ثممات فى يومه او ليلته مات شهيدا و بعثه الله شهيدا و احياه شهيدا و كان كمن ضرببسيفه فى سبيل الله مع رسول الله صلى الله عليه و آله.

💡 على عليه السلام خورشيد وار از گريبان كعبه سر بر مى آورد، در آسمان وحىبه گردش مى آيد، و سوره علق و ديگر آيات قرآنى جذبش مى كند. نوزاد كعبه ايمانخود به خداى كعبه و رب البيت را در سن 13 سالگى در حضور پيامبر اسلام صلى اللهعليه و آله، كه روزهاى اول بعثت را مى گذراند، اظهار مى دارد، و پس از عمرى پايمردىدر راه گسترش عقيدت اسلامى، در حاليكه باز رو سوى كعبه دارد، لباس خون مىپوشد.

💡 طبق روايات وارده، اولين سوره اى كه نازل شده، سوره علق، و آخرين سوره تمام سورهنصر مى باشد. در تفسير برهان، كافى و عيون اخبار الرضا از امام صادق و امام رضا -عليهماالسلام - نقل شده است كه: اولين سوره اى كهنازل شده، سوره علق تا آخر و آخرين سوره (اذا جاء نصرالله ) است:

💡 و به همين جهت بعضى از مفسرين متمايل به اينقول شده اند كه اولين آياتى كه از قرآن نازل شد، هفت آيه ازاول همين سوره بوده، و لازمه اين قول آن است كه سوره مورد بحث يكبارهنازل نشده باشد. و اين قول هر چند از نظر متن آيات هفتگانه بعيد نيست، ليكن سياقاول سوره علق آن را دفع مى كند، چون ظاهر آن اين است كه آياتاول سوره علق اولين آيات نازله از قرآن است.