خضوع و خشوع

خضوع وخشوع. [ خ ُ ع ُ خ ُ ] ( ترکیب عطفی، اِمص مرکب ) فروتنی. تواضع. تضعضع. تذلل. ( یادداشت بخط مؤلف ).

فروتنی تواضع

💡 خطاب با مصطفی است، و مراد بآن همه مؤمنان‌اند. ایشان را درین آیت بپنج نماز میفرماید، نمازی با خضوع و خشوع و ترک غفلت، هم چنان که جای دیگر گفت: أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِی.

💡 تسبیح فعل فریشتگان است: یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ. بنده مؤمن دو رکعت نماز با خضوع و خشوع که کند، ربّ العزّة او را کرامت این پیغامبران دهد، و بدرجات ایشان رساند.

💡 استثناء در جمله (الا تذكره ) - به طورى كه گفته اند - استثناء منقطع است، ومعنايش اين است كه ما قرآن را بر تو نازل نكرديم كه تو خود را به تعب اندازى، وليكن براى اين بود كه ياد آورنده اى باشد تا هر كس طبع او خضوع و خشوع در برابرحق است متذكر شود، و به خدا ايمان آورده تقوى پيشه كند.

💡 بنابراين اگر در آيه فوق ميخوانيم خدا را از روى تضرع بخوانيد يعنى باكمال خضوع و خشوع و تواضع روى به سوى او آريد در حقيقت دعا كننده نبايد تنهازبانش چيزى را بخواهد، بلكه بايد روح دعا در درون جان او و در تمام وجودش منعكسگردد، و زبان تنها ترجمان آنها باشد و به عنوان نمايندگى همه اعضاى او سخنگويد.

💡 او به زبان انگليسى ساده و آميخته با تاثر شديد و خضوع و خشوع خاصى سخن مىگفت، و از جمله سخنانش اين بود، بگوئيد ببينم كشيش شما با چه لغتى سخن مى گفت (اوفكر ميكرد كه حتما بايد كشيش يا يك مرد روحانى اقامه نماز كند آنچنانكه در نزد مسيحياناست، ولى ما بزودى به او حالى كرديم كه اين برنامه