حوبا

[ویکی الکتاب] معنی حُوباً: گناه
ریشه کلمه:
حوب (۱ بار)
«حُوبَة» در اصل به معنای احتیاج و نیازی است که انسان را به گناه می کشاند، و از آنجا که تجاوزهای سرپرستان به اموال یتیمان، غالباً بر اثر نیاز و یا به بهانه احتیاج صورت می گیرد، در آیه فوق به جای کلمه «اِثم» (گناه)، کلمه «حُوبْ» به کار رفته است، تا اشاره به این حقیقت بوده باشد.
گناه. اموال یتامی را با اموال خود با هم نخورید که گناه بزرگی است در نهج البلاغه خطبه 212 هست: «وَاسْتَفْتَحَ التَّوْبَةَ وَ اَماطَ الْحَوْبَةِ» باب توبه را باز کرد و گناه را از خود کنار نمود. نا گفته نماند حوب به فتح اوّل و ضمّ آن هر دو به معنی گناه آمده است (اقرب). ابن اثیر گوید حوب به معنی حاجت آمده در دعا هست: «اِلَیْکَ اَرْفَعُ حَوْبَتی یَغْنی حاجَتی» ولی ممکن است این نیز به معنی گناه باشد یعنی گناه خود را به سوی تو میاورم تا به بخشائی و نیز گوید: ابو ایّوب خواست زن خود را اطلاق دهد حضرت فرمود «اِنَّ طَلاقَ اُمِّ اَیُّوبَ لَحَوْبٌ» یعنی طلاق مادر ایّوب گناه است. این کلمه فقط یکبار در قرآن آمده است.

💡 و نيز ممكن است منظور اين باشد كه: (مال خوردنىحلال را (بخاطر عجله و حرص به دنيا) با مال خوردنى حرام معاوضه نكنيد)، همانطوركه بعضى از مفسرين چنين معنا كرده اند (چون بسا مى شود كه مثلا مقدر بوده امروز فلانمقدار پول عايد من شود ولى من در اثر بى ايمانى همان مقدار را دزديدم و خوردم بعد معلومشد كه اگر تقوا به خرج مى دادم همان مقدار از راهحلال عايدم مى شده (مترجم ) ). ولى بايد گفت كه معناىاول روشن تر است چرا كه ظاهر دو جمله: (و لاتتبدّلوا...) و (ولاتاءكلوا...) اين استكه مى خواهد نوع خاصى از تصرف را كه جايز نيست بيان كند نه اينكه بفرمايد: (ازرزق حلال صرفنظر نكرده و رزق حرام را انتخاب مكن )، و جمله: (و آتوا اليتامى...)زمينه چينى اى است براى بيان هر دو، و اما اينكه فرمود: (انه كان حوبا كبيرا)، معنايشاين است كه اين عمل گناهى است بزرگ چون كلمه (حوب ) به معناى گناه است.

💡 در پايان آيه، براى تاءكيد و اثبات اهميت موضوع مى فرمايد: (اينگونه تعدى وتجاوز به اموال يتيمان گناه بزرگى است ) (انه كان حوبا كبيرا).