«قسم به زمین» در قرآن به سوگندهایی گفته میشود که خداوند در برخی آیات به زمین یاد کرده است و این سوگندها برای جلب توجه انسان به عظمت آفرینش و نشانههای قدرت الهی به کار رفتهاند. در فرهنگ قرآنی، سوگندهای الهی تنها برای تأکید بر سخن نیستند، بلکه هدف آنها بیدار کردن اندیشه انسان و دعوت او به تفکر درباره جهان و اسرار آفرینش است. زمین در قرآن یکی از مهمترین نشانههای قدرت خداوند معرفی شده، زیرا محل زندگی انسان، جایگاه رشد گیاهان، جریان آبها، پیدایش کوهها و سرچشمه بسیاری از نعمتهای الهی است. هنگامی که خداوند به زمین سوگند یاد میکند، در حقیقت انسان را به اندیشیدن درباره نظم شگفتانگیز این کره و نعمتهایی که در آن قرار داده شده دعوت میکند. مفسران قرآن گفتهاند که این سوگندها نشاندهنده اهمیت زمین در زندگی بشر و نقش آن در شناخت پروردگار است. در قرآن، گاهی زمین بهصورت مستقل مورد سوگند قرار گرفته و گاهی همراه با ویژگیها و اوصاف خاصی ذکر شده است تا توجه بیشتری به جنبههای گوناگون آن جلب شود. یکی از فواید مهم این سوگندها آن است که انسان را از غفلت بیرون میآورد و او را به مطالعه طبیعت، کشف رازهای جهان و درک حکمت الهی تشویق میکند. قرآن با چنین تعابیری میخواهد نشان دهد که حتی پدیدههای ظاهراً عادی مانند زمین نیز سرشار از نشانههای قدرت، نظم و تدبیر خداوند هستند. همچنین قسم به زمین میتواند یادآور وابستگی کامل زندگی انسان به این کره خاکی باشد؛ جایی که انسان از آن آفریده میشود، بر آن زندگی میکند و دوباره به آن بازمیگردد. بنابراین، «قسم به زمین» در قرآن تنها یک سوگند ساده نیست، بلکه دعوتی عمیق به تفکر، شناخت آفرینش و توجه به نعمتها و نشانههای الهی در جهان هستی است.
قسم به زمین
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] قسم به زمین به یکی از موارد قسم در قرآن اطلاق می شود.
یکی از فواید مهم سوگند به زمین، توجه دادن بشر به این کره مسکونی است تا در ساختمان و اجزای تشکیل دهنده درون و برون آن تفکر و اسرار شگفت را کشف کند و به شناخت پروردگار برسد.
موارد قسم به زمین
در دو آیه به زمین قسم یاد شده است؛ یکی به طور مستقل و بدون قید و شرط، و دیگری با قید.
← مورد اول
مفسران درباره هر دو آیه اتفاق نظر دارند و آن را سوگند به زمین می شمارند.