مقسم به

[ویکی فقه] مقسم به، امور متعلق سوگندهای قرآنی را می گویند.
چیزهایی که در قرآن کریم به آن ها سوگند یاد شده «امور مقسم بها» نامیده شده است.
در قرآن
به طور معمول به چیزهایی قسم یاد می شود که نزد مقسم اهمیت خاصی دارند؛ لذا می توان گفت امور مقسم بها در منطق قرآن اهمیت خاصی داشته بوده است.در قرآن کریم به بیش از سی چیز سوگند یاد شده است؛ مانند:خداوند، فرشتگان، پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم، قرآن، قیامت، نفس انسان، وجدان انسان، دوات و قلم و نوشته، کتاب، اسبان پیکارگر، پدر و فرزند، آسمان، خورشید و نور، سپیده صبح، چاشتگاه، روز، غروب آفتاب، شب، شب های ده گانه، ستارگان، زمین، ماه، باد، ابر، مکه، کوه طور، خانه آباد، دریا، کشتی، زیتون، انجیر، عصر، شفع و وتر، و تمام هستی.
← اقسام مقسم به در قرآن
قسم های قرآن؛ قسم به ذات الهی؛ قسم به مخلوقات؛ قسم به قرآن؛ ….

💡 گر شود قدرت مجسم پر شود جوف فلک ور شود عقلت مقسم گو شود خوف جنون

💡 در طبقات ابن سعد و تاريخ ابن عساكر از عثمان بن مقسم از المقبرى به نقل از عايشه آمده است:

💡 از اين تحليل معلوم مى شود اولا، مقسم همه اقسام، همان اتيان هدايت از طرف خداوند وتماميت حجت اوست، به طورى است كه مجالى براى شك، ابهام وجهل مكلف باقى نباشد.

💡 انصاف ده! که قسمت ما غم بسی رسید گر زانکه در جهان غم و شادی مقسم است

💡 و در الدر المنثور است كه: ابن مردويه، از مقسم، روايت كرده كه گفت: من حسن بن على بنابى طالب (رضى الله عنه ) را ديدم، و از او پرسيدم: موسى كدام يك از دو مدت رابراى شعيب انجام داد رسانيد؟ اولى را يا دومى را؟ فرمود: دومى را.

💡 در اينجا اشكالى وارد شده و آن اينكه حكمت به نظرى و عملى تقسيم مى گردد و حكمت عملىنيز خود بر سه قسم (تهذيب نفس، تدبير منزل و سياست مدن ) تقسيم گشته كه يكىازآن سه قسم؛ يعنى تهذيب مشتمل بر فضايل چهارگانه اى است كه يكى از آنفضايل حكمت است. پس خود حكمت يكى از اقسام حكمت گرديد در حالى كه بايد مقسم غير ازاقسام باشد.