قسم به ذات الهی

[ویکی فقه] قسم به ذات الهی به یکی از موارد قسم در قرآن اطلاق می شود.
از مهم ترین قسم های قرآن، سوگند به «خداوند» است. که درباره تعداد الفاظ آن اختلاف است. سیوطی تنها هفت مورد را که با لفظ «رب» قسم یاد شده، ذکر کرده است.
موارد قسم به ذات الهی
برخی از صاحبنظران چهارده مورد را استقصا کرده اند که در آن، دو مورد لفظ جلاله «الله» و هشت مورد «رب» و چهار مورد «ما» ی موصوله که به معنای «من» آمده، در آن ها عنوان قسم به کار رفته است. برخی قسم های یاد شده با لفظ جلاله «الله» را نه مورد برشمرده اند. اینک همه موارد را به اختصار و صرف نظر از ترجمه آیات مرور می کنیم:
← آیات مربوط به قسم با لفظ رب
۱. ↑ نساء/سوره۴، آیه۶۵.
...

💡 پس خطاب رسيد كه: (اى محمّد صلى الله عليه و آله ! اينها اولياء و اصفياء و حجّتهاىمنند بعد از تو بر خلق و ايشان اوصياى تو هستند و خلفاى تو و بهترين خلق من بعد ازتو. قسم به عزّت و جلال خود كه هر آينه البتّه ظاهر كنم به ايشان، دين خود را و بلندكنم به ايشان، كلمه خود را و پاك كنم به آخر ايشان، زمين خود را از دشمنان خود والبته مالك گردانم او را مشرقهاى زمين و مغربهاى آن را.

💡 چون نامه ابن عباس به دست معاويه رسيد و آن را بخواند، گفت: تقصير از خود من است وخود، به خود كردم، قسم به خدا كه تا يك سال برايش نامه نخواهم نوشت. آنگاه ايناشعار را انشاء كرد:

💡 اى پسرك من بشنو و ببين قبل از آنكه واقع شود قسم به آنكه جانم به دست اوست بنىاميه خون تو را مى ريزند اما نمى توانند تو را از دين منحرف كنند و از ياد پروردگارتبه فراموشى اندازند.

💡 (ساكت كردن او كار آسانى نبود) عاقبت پدر به تسليت وى پرداخت و گفت: دخترم خداجانشين من بر شما است. اگر من از ميان شما مى روم خدا باقى است و او بهترين جانشيناست. قسم به آنكه مرا به نبوت برانگيخت، اشك تو، عرش الهى و فرشتگان آن را بهگريه انداخت و آسمانها و زمين ها و آنچه را كه درون آنهاست به ماتم نشاند....

💡 قسم به خورشيد و روشنائى آن وقسم به ماه وقتى كهبدنبال آفتاب طلوع مى كند، مفسرين گفته اند كه اشاره به ماه در موقع بدركامل يعنى شب چهارده است زيرا ماه در آن شب مقارن غروب آفتاب سر از افق مشرق بر مىدارد.

💡 ميزبانِ بخيل گفت: ((چند آيه از قرآن برايم بخوان.)) ميهمان با صداى بلند و صوتىدلنشين، اين آيات را شروع كرد: (بسم الله الرحمن الرحيم وَالزَّيْتُونِ وَ طُورِ سينينَ وَ هذاالْبَلَدِ الاَْمينْ)(309):((قسم به زيتون و سوگند به طور سينين و قسم به اين شهر اَمْن(مكه ).)) خواجه ميزبان، با لحنى اعتراض آميز گفت: ((وِالتّين چه شد؟)) و ميهمان جوابداد: ((در زير ميز پنهان شد.))