خند و تند

کلمه‌ی «خند و تند» اصطلاحی قدیمی و مرکب است که برای توصیف وضعیتی به کار می‌رود که در آن چیزی یا گروهی کاملاً آشفته، زیر و زبر، پراکنده و تار و مار شده باشد. این تعبیر معمولاً زمانی به کار می‌رود که حادثه‌ای شدید یا ضربه‌ای ناگهانی باعث شود نظم موجود از هم بپاشد و همه‌چیز در حالت پریشانی و آشفتگی فرو برود. در متون قدیم، «خند و تند» گاه به معنی تاخت‌وتاراج نیز آمده است؛ یعنی وضعیتی که در آن اموال یا مردم بر اثر هجوم یا حادثه دچار چپاول، آسیب یا پراکندگی می‌شوند. این واژه همچنین می‌تواند اشاره به حالتی داشته باشد که فرد یا گروهی در اثر زیان یا اتفاق ناگوار، دچار نقصان، خسارت یا پریشانی شدید گردد و دیگر توان یا حالت قبلی خود را نداشته باشد. در شعر و نثر کهن، این اصطلاح برای تصویرسازی از ویرانی، آشوب، بادهای سخت یا بلایای طبیعی به کار می‌رفته و بر شدت نابسامانی تأکید داشته است. از نظر معنایی، «خند و تند» با تعبیراتی مانند تار و مار، زیر و زبر، پریشان، پراکنده، ویران‌شده هم‌معنی است و گاهی برای بیان برهم‌ریختگی کامل در امور مادی، اجتماعی یا انسانی استفاده می‌شود.