دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حاتم بن احمد بن موسی اهدل حسینی در ۷ محرم ۰۱۳ق / ژوئن ۶۰۴م، می زیسته است. وی صوفی و شاعر بود.
او از دوران کودکی و جوانی ِ او اطلاع چندانی دردست نیست. تنها گفته شده است که وی از یمن به حرمین سفر کرد و مدتی در آن جا اقامت گزید، سپس به یمن بازگشت و در المخا ساکن شد. او در علوم و معارف گوناگون متبحر بود عیدروسی که شاگرد وی بوده، او را «ابن عربی ِ» زمان خویش دانسته، و کرامات بسیاری به او نسبت داده است، همچنین مکاتبات خود با او را - که بعضی از آن ها به صورت پرسش و پاسخ است - در کتاب خود نقل کرده است. به نظر عیدروسی حاتم توانسته بوده است میان شریعت و حقیقت سازگاری ایجاد کند و اصول طریقت را به بهترین وجه شرح دهد.یکی از شاگردان حاتم اشعار بر جای مانده از او را در دیوانی گردآورده است، عیدورسی نیز قصیده ای در مدح پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) از او نقل کرده است. حاتم پس از۷۰ سال زندگی، در المخا از دنیا رفت و در خانه اش به خاک سپرده شد.
آثار حاتم
آثاری که از حاتم بر جای مانده، این هاست:۱. دیوان یا طوالع الجمال و مطالع الکمال، که نسخه های متعددی از آن در کتابخانه های مختلف جهان موجود است. ۲. القصیدة الحاتمیه، که نسخه ای از آن در کتابخانه دانشگاه هایدلبرگ وجود دارد.۳. النصائح، که نسخه ای از آن در کتابخانه آصفیه نگاهداری می شود.۴. الموشح، که نسخه ای از آن در بانکیپور به شماره ۵۵۱ موجود است.
