💡 مضمون اصلی نخستین سورههای مکّی اعلام حساب الهی برای رفتن به بهشت یا جهنم است که در روز قیامت و با سربرآوردن مردگان از خاک انجام میشود. شروع این رستاخیز با نابودی هولناک جهان (مثلا شکافته شدن آسمان و گشوده شدن زمین) آغاز میگردد. تجلی تأکید قرآن به نزدیکی بسیار زیاد آخرالزمان، در آیهٔ اول سورهٔ نحل دیده میشود که با فعل ماضی (أَتَی) میگوید «عذاب الهی فرارسیده است» و در آیهٔ ۷۹ هشدار میدهد که «رسیدن کار قیامت به یک چشمبهمزدنی یا کمتر از آن است.» جدا از آیات پراکنده، حداقل سی سورهٔ پایانی در ترتیب فعلی سورهها — که دانشوران آنها را «قرآنِ آخرالزمانی» مینامند — دربارهٔ هشدار نزدیکی پایان جهان است. اصطلاح رایج قرآن برای آخرالزمان، «الساعَة» است، در لغت بهمعنای «همین لحظه.» قرآن زمان دقیق آخرالزمان را مشخص نمیکند و چون مخالفان محمد زمانش را پرسیدند، قرآن در پاسخ میگوید: «بگو: فقط پروردگار من به آن علم دارد و تا زمان مناسب آن را آشکار نمیکند.» (۷:۱۸۷)[یاد ۵] تاکیدهای مکرر قرآن به فوریت آخرالزمان، سبب شده برخی از پژوهشگران محمّد را در واقع یک «واعظ آخرالزمانی» محسوب کنند. به گفتهٔ کاسانوا، محمّد و پیروانش نه تنها معتقد به نزدیکی آخرالزمان بودند، بلکه انتظار داشتند که دنیا پیش از مرگِ خود محمّد نابود شود.