علی ریحانی

علی ریحانی. [ ع َ ی ِ رَ ] ( اِخ ) ابن عبیده ریحانی بغدادی. مکنی به ابوالحسن. ادیب و نویسنده و شاعر و لغوی بود. وی از خواص مأمون بود و درتألیفاتش روش حکمت را می پیمود. او متهم به زندقه نیز بود و در سال 219 هَ. ق. درگذشت. در معجم الادباء آثار ذیل از او ذکر شده است: 1- الاجواد. 2- اخلاق هارون. 3- ادب جوانشیر. 4- الاسنان. 5- امتحان الدهر. 6-الانواع. 7- انیس المَلک. 8- الاوصاف. 9- الایقاع. 10-تدرج. 11- التنبیه. 12- الجِدّ. 13- الجمل. 14- الخطب. 15- خطب المنابر. 16- رائدالرد. 17- روشنائدل. 18- الزمام. 19- سباریها. 20- سفرالجنة. 21- السمع و البصر. 22- شرح الهوی. 23- شمل الالفة. 24- الصبر. 25- صفة الدنیا. 26- صفة العلماء. 27- صفة الفَرس. 28-صفة الموت. 29- الطارس ( در الفهرست: الطاوس ). 30- الطارف. 31- العقل و الجمال. 32- فضائل اسحاق. 33- المتحلی. 34- المجالسات. 35- المخاطب. 36- مدح الندیم. 37- المسجّی ̍. 38- المشاکل. 39- المصون. 40- المعاقبات. 41- المنادمات. 42- الموشح. 43- المؤمل و المهیب. 44- مهرزاد خشیش. 45- الناجم. 46- الناشی ٔ. 47-النکاح. 48- النملة و البعوضة. 49- وَرود و وَدود الملکتین. 50- الوشیج. 51- الهاشمی. 52- الیأس و الرجاء. ( از معجم المؤلفین ) ( معجم الادباء ج 14 ص 51 ). صاحب معجم المؤلفین به مآخذ ذیل نیز اشاره کرده است: الوافی صفدی ج 12 ص 112. الفهرست ابن الندیم ج 1 ص 119. تاریخ بغداد خطیب بغدادی ج 12 ص 18. معجم الادباء یاقوت.لسان المیزان ابن حجر ج 4 ص 242. النجوم الزاهره ابن تغری بردی ج 2 ص 231. ایضاح المکنون بغدادی ج 1 ص 379 و ج 2 ص 262 و سایر صفحات کشف الظنون حاجی خلیفه ص 1468. روضات الجنات خوانساری ص 472. هدیة العارفین ج 1 ص 668.

💡 خانهٔ وی در کوچه ریحانی طولانی ترین بن‌بست گرگان(به نام شیخ محمدباقر فاضل) در محله سرچشمه از محله‌های قدیمی گرگان وجود دارد. احمد علی ریحانی بنیانگذار چاپخانه گرگان بعداً بخشی از خانه فاضل را خرید. هم‌اکنون منزل شیخ محمدباقر فاضل جزو آثار میراث فرهنگی گرگان است.

💡 مجموعا به حدود ۴۰۰ بیت شعر گیلکی از شاعرانی چون افراشته، میرزا حسین کسمایی، کریم یمینی، ابراهیم فخرایی، ابراهیم سراج، شرفشاه دولابی، علی ریحانی، میرزا کوچک جنگلی، علی فروحی، اسماعیل پورسعید، و همچنین خود نویسنده، به خط فارسی و آوانوشت لاتینی استشهاد شده‌است.