رهی شیرازی، مشهور به مجدالدین همگر شیرازی یا مجد همگر (متولد ۶۰۷ ه.ق – وفات ۶۸۶ ه.ق)، از شاعران برجسته قرن هفتم هجری و معاصر سعدی بود و خود را همتراز او میدانست. اطلاعات دقیقی از زندگی وی در دست نیست، اما ابیات پراکنده او در تذکرهها نشان از قدرت طبع و لطافت ذوقش دارد. دیوان منسوب به مجد همگر شامل حدود سه هزار بیت در قالبهای قصیده، غزل، قطعه، رباعی و مثنوی است که علاوه بر ارزش ادبی، حاوی اطلاعاتی درباره مسائل اجتماعی و ادبی آن دوره میباشد.
مجد همگر در نثر فارسی نیز توانا بود و بدر جاجرمی او را «منشی کلام» خوانده است. او از بزرگان یزد بود و به اصل و نسب ساسانی خود میبالید. سالهای زیادی از عمر خود را در خدمت پادشاهان سلغری فارس گذراند، آنان را ستایش کرد و سمت ملکالشعرایی یافت. پس از فروپاشی حکومت اتابکان فارس، به قراختائیان کرمان و سپس به خاندان جوینی در اصفهان پیوست و پس از نابودی جوینیان، در تنهایی و بیکسی در اصفهان درگذشت.
بحث درباره سبک شعر مجد همگر از دوران خود او مرسوم بود. ذوالفقار شروانی، همعصر مجد، او را در شعر عراقی قویتر از شعر خراسانی دانسته است. اهمیت دیوان وی به ویژه به رباعیات سهل، روان و لطیف او برمیگردد؛ تصاویری خیالانگیز و بدیع که با تجربیات حسی شاعر ترکیب شدهاند، رباعیات او را به نوعی ترانههای عاشقانه و لطیف تبدیل کرده است. این رباعیات گاه حاوی مضامین حکمی و اجتماعی نیز هستند.
مجد همگر در زادگاهش یزد در سال ۶۰۷ ه.ق به دنیا آمد و نزد عبیدالله خشیبی شعر، انشاء و خوشنویسی آموخت. سپس به شیراز رفت و در خدمت پادشاهان سلغری قرار گرفت. او مدتی سمت وزارت داشت و به عنوان استاد مسلم شعر شناخته میشد. در فارس، از جمله مدحکنندگان ابن همگر ابوبکر بن سعد و سعد بن ابوبکر بود و به مقام ملکالشعرایی رسید. او مدتی به زندان افتاد اما با شفاعت فخرالدین ابوبکر وزیر آزاد شد. پس از سقوط سلغریان در سال ۶۳۳ ه.ق به کرمان رفت و پس از مدتی دوباره به شیراز بازگشت و از حمایت شمسالدین محمد، بهاءالدین محمد و عطاملک جوینی بهرهمند شد. پس از حمله مغول و تاتار، به اصفهان رفت و در سال ۶۸۶ ه.ق درگذشت. قبر منسوب به او در اصفهان و معروف به «وزیرنشان» است.
دیوان این شاعر برای نخستین بار توسط احمد کرمی در سال ۱۳۷۵ منتشر شد و شامل مقدمهای درباره سخنان نویسندگان درباره وی و مجموعه کامل اشعار اوست. بر اساس نسخههای موجود، بیش از ۱۰۰۰ رباعی از وی در جنگها و تذکرهها نقل شده که ۶۰۹ رباعی در نسخه مکتوب نوهاش باقی مانده است. از این رو، از نظر کمیت و اهمیت رباعیات، مجد همگر یکی از شاعران برجسته رباعیسرای سده هفتم هجری محسوب میشود.
